Modernidade e bricolaxe | Miguel Ángel Díaz Camacho

Canvas House, Albert Frey

Contan que Albert Frey se afeccionou á construción de canoas de madeira curvada e lona durante o seu xuventude1. Imaxinamos a emoción de fabricar a armazón a base de cadernas, tracas e sollado, así como o momento de encolar convenientemente solapadas as lonas superior e inferior, de distinta gramaxe, perfiladas mediante finas molduras de bronce e remachadas á armazón con chatolas de cobre. Antes de descubrir o deserto en Palm Springs, California, antes do aceiro e o vidrio2, Frey coñeceu esta construción mariña en seco procedente dunha primeira técnica naval: ¿acaso pode resistirse alguén a construír deste xeito?

En 1934 o Departamento de Novos Usos do Algodón contactou coa. Lawrence Kocher en Architectural Record, co obxectivo de promover a industria do algodón como material viable na construción de vivendas. O propio Kocher asume como propia a tarefa e solicita unha pequena vivenda experimental ao seu entón socio, o arquitecto Albert Frey, coa única condición de utilizar o algodón en todas as situacións construtivas posibles: a industria doaría as diferentes lonas para probar a súa resistencia, comportamento e durabilidade. Sobre os paneis de madeira de secuoia dispostos en diagonal, procédese á fixación de grosos e impermeables lenzos de lona, estruturados en tres bandas horizontais colocadas de abaixo cara a arriba. O interior da vivenda tamén se resolve con paramentos e pavimentos doutros tipos de lona: un atavío branco para o armazón3.

A casa e o barco intercambiaron técnicas e compoñentes con certa naturalidade no pasado. Peter Cook recorda como os seus avós lle contaban sobre a re-construción de barcos coas cubertas das casas (e viceversa) nos tempos de escaseza, finais do S. XIX no seu Southend-on-Sexa natal. Interesa aquí a compoñente efémera e intercambiable das técnicas lixeiras presentes en ambas as dúas estruturas, o enxeño da retornabilidade ou o establecemento de sistemas flexibles e anónimos de construción colectiva: a “arquitectura branda” 4. Reconforta encontrar un instante tan delicioso da historia da arquitectura como o que representa a casa Kocher, un momento previo á industrialización no que aínda se importan técnicas presentes na construción artesanal de obxectos, como unha canoa, para producir unha arquitectura completamente nova, neste caso aprendida directamente no estudo de Le Corbusier: un exercicio común á Modernidade e o Bricolaje5.

La casa y el barco han intercambiado técnicas y componentes con cierta naturalidad en el pasado. Peter Cook recuerda cómo sus abuelos le contaban sobre la re-construcción de barcos con las cubiertas de las casas (y viceversa) en los tiempos de escasez, finales del S. XIX en su Southend-on-Sea natal. Interesa aquí la componente efímera e intercambiable de las técnicas ligeras presentes en ambas estructuras, el ingenio de la retornabilidad o el establecimiento de sistemas flexibles y anónimos de construcción colectiva: la “arquitectura blanda” 4. Reconforta encontrar un instante tan delicioso de la historia de la arquitectura como el que representa la casa Kocher, un momento previo a la industrialización en el que todavía se importan técnicas presentes en la construcción artesanal de objetos, como una canoa, para producir una arquitectura completamente nueva, en este caso aprendida directamente en el estudio de Le Corbusier: un ejercicio común a la Modernidad y el Bricolaje5.

Miguel Ángel Díaz Camacho. Doutor Arquitecto

Madrid. abril 2014

Notas:

1 Frey pasou parte da súa xuventude en Zúrich, onde forma parte do equipo local de remo. Posteriormente trasládase a Winterthur, Suíza, para ingresar na Escola de Enxeñaría ata os 25 anos, cando se traslada a París para traballar no proxecto da Vila Savoye no estudo de Le Corbusier. Ver Singer, Mike, “The Father of Desert Modernism, Albert Frey, at Palm Springs”, The American Institute of Architects, www.aia.org

2 A primeira visita de Albert Frey a Palm Springs tamén ten lugar en 1934. Impresionado pola forza do deserto, as montañas ou as rochas do lugar, establece alí a súa residencia, fotografiada por Julius Shulman en 1953.

3 Para máis información sobre a construción da casa Kocher ver F.R.S. York, The Modern House, London, London, The Architectural Press, 1935.

4 Peter Cook refírese a este modelo de construción lixeira, tecnoloxía local, carácter colectivo e baixo impacto ambiental como arquitectura branda. A arquitectura dura sería entón pesada, respondería ao interese dunha única persoa, de carácter monumental representaría ao poder, etc., e pon como exemplo El Escorial.. Peter Cook, ESAYT, UCJC, conferencia 2 de outubro 2009.

5 Resulta simpática a procedencia francesa do termo, bricolage, e interesa sobre todo a súa condición de actividade manual sen participación profesional. Ver Dicionario da Lingua Española RAE.

Miguel Ángel Díaz Camacho

Doctor en Arquitectura, Decano de la Facultad de Tecnología y Ciencia UCJC. Presidente de la Asociación Sostenibilidad y Arquitectura,  perteneciente al Consejo Superior de los Colegios de Arquitectos de España. Director de MADC Arquitectos, estudio profesional con premios en concursos nacionales e internacionales, en la actualidad desarrolla proyectos en España y Noruega. Escritor y crítico de arquitectura, es autor de los libros “Párrafos de Arquitectura. Core(oh)grafías” (2016) y “Arquitectura y Cambio Climático” (2018).

follow me

Arquivado en: artigos, Miguel Ángel Díaz Camacho

Tags: , , , , , , , , , ,