Milena Villalba · Fotografía de arquitectura

5 (100%) 8 votes

Dado o binomio case inseparable que hoxe en día forman a parella, fotografía e arquitectura, desprazámonos ata Valencia tras o período estival para coñecer o traballo dunha nova arquitecta Milena Villalba que enfocou ambas as profesións.

Milena Villalba é fotógrafa de arquitectura de profesión. Se graduó como arquitecta na UPV (Universidade Politécnica de Valencia, 2012), e posteriormente en ‘Fotografía Artística’ na EASD (Escola de Arte e Superior de Deseño de Valencia, 2015). Traballa de maneira habitual na Comunidade Valenciana, pero o seu mapa de traballo esténdese a outras zonas de España e países como Bélxica, Holanda, Italia ou Polonia. Realizou varias exposicións individuais, e tutorizado diversos workshops en festivais e xornadas como Intramurs, elCASC, IFAC, Etsatopía ou Transforma.

‘Cando era pequena odiaba a cámara de fotos, porque non me gustaba que me fotografasen, e no cole, na materia de tecnoloxía, entrábanme os mil males cando nos falaban de construción. Empecei arquitectura pensando que sería arquitecta, e fotografía sen ningunha intención de ser fotógrafa.’

Por iso hoxe trataremos de coñecer un pouco máis o seu labor.

Casa Toto, Alicante, 2018, del estudio Grupo Aranea ©Milena Villalba
Casa Toto, Alacante, 2018, do estudio Grupo Aranea © Milena Villalba

Como se definiría Milena?

Diría que son optimista, alegre, extrovertida, constante, e bastante libre. Valoro moito a miña contorna, os meus amigos e familia, dos que sinto moi afortunada.

Como, cando e por que deciste enfocar o teu camiño á fotografía de arquitectura?

O certo é que acabei a carreira en plena crise, e a pesar da priori ser algo negativo, o que fixo foi darme liberdade. Ademais, tiña un traballo que economicamente me daba certa tranquilidade. Apunteime a estudar fotografía artística na EASD de Valencia. Aquilo parecía unha decisión rara e pouco responsable, porque o normal era facer un máster ou irse ao estranxeiro para traballar, e realmente non podía argumentar estar a cumprir ningún obxectivo con aquilo, simplemente sentía que quería facelo. Aí descubrín, entre outras moitas cousas, grandes fotógrafos de arquitectura da historia e actuais. Con todo, non decides algo de inmediato, supoño que aos poucos vas poñendo na balanza, e dásche conta que necesitas desprenderche de cousas. Actualmente sinto que non podería estar a ofrecer nada mellor de min, ademais de estar moi ben acompañada.

Por unha banda axúdame coa posproducción Santi Vicente. E doutro lado, traballo con Ana Asensio temas de comunicación, publicacións e recensións de proxectos. Ana leva varios anos desenvolvendo unha carreira no campo da divulgación e a crítica de arquitectura, e tamén en temas editoriais. Traballou en sitios como Archdaily, leva a súa propia revista (The AAAA Magazine), e publicou tamén en medios como El País. Hai un ano e medio ocorréusenos a idea de completar os proxectos que fotografaba cun texto crítico de autor e a súa posterior divulgación en medios, o que pensamos que foi encaixando moi ben. Hai pouco convertémonos en Edicións Mínimas, gustaríanos levar todo isto a formato impreso, queremos facer publicacións de moita calidade, onde o soporte axúdenos a contar historias combinando diferentes linguaxes.

Como detectaches a necesidade deste servizo? Que achega este novo sistema?

No que se refire ás recensións de publicacións, cando entregaba as reportaxes, dábame conta que os estudos están sempre envolvidos nun vórtice de traballo e asuntos que atender, e non teñen tempo de divulgar o seu traballo, moitas veces tampouco saben como. Adoita ser un tema importante, pero non urxente. Así é que pensamos que podía ser un investimento interesante para os estudos. Ao final trátase de delegar o traballo, non só te aforras tempo, se non que gañas calidade. De feito, hai pouco decatámonos de que en París é moi habitual encargar os textos dos proxectos a escritores.

En tanto ao servizo en si da fotografía de arquitectura, existiu sempre, desde que se inventou a propia fotografía. De feito, poucos anos despois de que o goberno francés compráselle o invento a Daguerre, enviou un grupo de fotógrafos para ter ben documentadas as obras patrimoniais de arquitectura máis importantes do país, para que así servise de material de apoio aos arquitectos que as ían a restaurar, como Viollet Lle Duc. Aquel grupo de fotógrafos chamárono Mission Héliographique (Misión Heliográfica, o prefixo helio vén do grego e significa sol). Por tanto, o carácter documental da fotografía, fixo que xa desde os seus inicios convertésese unha ferramenta de traballo indispensable dentro da profesión.

Ademais, nos últimos anos (e desculpade o salto tan brusco no tempo), coa eclosión da era dixital, as redes, etc, a necesidade de fotografar arquitectura (e en xeral), aumentou, de feito fotográfase case todo, vivimos na era da hipervisualidad (concepto de Víctor Renobell). Creo que agora mesmo fotográfanse cousas que hai 20 anos non, por exemplo pequenas reformas. Moitísima xente pode ter acceso ás imaxes na internet, co que se converteu nunha gran oportunidade de promoción.

Bodega Dussart-Pedrón, Requena (Valencia), 2018, del estudio Crux Arquitectos © Milena Villalba
Adega Dussart-Pedrón, Requena (Valencia), 2018, do estudio Crux Arquitectos © Milena Villalba

Como é o día a día de Milena? 

Cada día e cada semana son diferentes. Hai veces que me paso a semana fose facendo fotos, e outras que estou máis no estudo. Como calquera autónomo, a metade do tempo son xestións e a outra metade produción. A produción no meu caso divídese en 3 etapas: a toma das fotografías, a selección e a posproducción. As sesións de fotos poden ser de días, depende un pouco do tamaño do proxecto. Certamente tenche que gustar o traballo, fisicamente é duro, son moitas horas de pé dando voltas. Empezas pola mañá cedo ata que se vai o sol, e no verán o sol en España vaise ás 22.00 h, e depende da zona, máis ao oeste mesmo máis tarde. En canto á selección é unha fase que se traballa co cliente e é importante por varios motivos. Un é que cada foto tratámola case coma se fose unha ‘obra de arte’, co que ten que estar moi claro cales necesitamos. A filosofía é ben elixidas e boas. Creo que non é bo utilizar 50 fotos para contar un proxecto, saturas de información e as imaxes perden valor. Tamén opino que o feito de elixir obrígache a pensar, o que fai que a calidade do conxunto final e de como se conta, aumente. Ao final a fotografía é unha linguaxe.

Para empezar a posproducción Santi e eu sentámonos xuntos, e imos comentando as fotos unha a unha, marcamos zonas, facemos anotacións, etc. Cando el fixo o seu parte, pásamas e doulle o que se chama a ‘arte final’.

En canto ao traballo que realizo xunto a Ana, falamos todos os días. Ela vive en Zamora e eu en Valencia, pero non é ningunha barreira para o labor que realizamos. Ademais cada semana facemos reunións por skype.

Como é o proceso de deseño, desenvolvemento e comercialización en Milena?

Bo, como se trata dunha infraestrutura pequeniña, creo que ao final a miña marca son eu, así é que non hai un proceso moi elaborado detrás.

Delegaches funcións e centráchesche en partes concretas dentro do teu traballo?

Aínda que na pregunta anterior xa contestei a esta, gustaríame contar unha anécdota. O feito de que Ana e eu traballemos xuntas xurdiu dun tándem, eu ensináballe fotografía a ela, e ela a min a escribir. Despois dunha semana démonos conta de que o mellor que podiamos facer era traballar xuntas, e que cada unha dedicásese ao campo no que estaba máis especializada.

Actualmente non podería centrarme en escribir de maneira asidua, ademais de que non o faría como Ana. A conclusión é que delegando-colaborando-compartindo (dependendo do caso), chégase máis lonxe e mellor, e é á súa vez bonito.

Autorretrato, Ana Asensio y Milena Villalba (de izquierda a derecha) © Milena Villalba
Autorretrato, Ana Asensio e Milena Villalba (de esquerda a dereita) © Milena Villalba

A que segmento de clientes diríxesche? Cales son os encargos máis demandados? 

Diríxome sobre todo aos arquitectos, eles son o meu público obxectivo. Ás veces tamén ás grandes empresas que invisten en ‘publicidade’, e polo tanto, invisten en fotografía profesional. É importante ter claro que dentro da ‘fotografía de espazos e edificios’ por encargo hai diversas ramas: a fotografía para inmobiliaria, a fotografía de interiorismo e a fotografía de arquitectura. Aínda que comparten a técnica, non teñen os mesmos obxectivos, e polo tanto, usan linguaxes distintas.

Por exemplo, as inmobiliarias buscan en xeral que os espazos parezan máis grandes do que son en realidade (máis metros, máis prezo), pero pola contra, na boa arquitectura, as escalas dos espazos pénsanse, esaxerar pode estar á romper e non ser bo, outras veces en cambio, poida que necesíteo. Creo que dos tres campos, o da arquitectura é o que require de máis reflexión.

Casa en el Maigmó, Alicante, 2017, del arquitecto Alfredo Payá © Milena Villalba
Casa no Maigmó, Alicante, 2017, do arquitecto Alfredo Payá © Milena Villalba

Como e para que utilizas as “novas tecnoloxías”? A “rede” facilitou o teu labor?

A mellor rede segue sendo o boca a boca. No meu caso, creo que a función das redes dixitais é máis ben apoialo e reforzalo. De feito, poucas veces saíronme clientes só porque me viron en instagram. Normalmente hai unha dobre acción: recomendáronme e venme na rede. Tamén me dei conta que a web é imprescindible, estudos de fóra de Valencia e empresas localizáronme na internet grazas a ela.

Compaxinas ou complementas esta actividade con outros labores ou noutros campos?

Non, dedícome 100 por 100 á fotografía de arquitectura. Penso que se queres facer algo bastante ben tes que centrarche, non creo que poidas chegar aos mesmos resultados de non ser así.

Como ves o futuro da arquitectura? E o da profesión?

Resúltanme preguntas moi complexas, non se que responder.

Casa Tino, L’almandrà (Puerto de Sagunto) 2017, del estudio Emac Arquitectura © Milena Villalba
Casa Tino, L’almandrà (Porto de Sagunto) 2017, do estudio Emac Arquitectura © Milena Villalba

Que melloras crees que son fundamentais e que deberían ser postas en marcha de forma inmediata?

Fundamentalmente todas as que teñen que ver co tema económico e de precarización da profesión. Se cadra digo algunhas obviedades, pero pode non estar mal reforzalo. Por unha banda, as institucións públicas téñense que poñer as pilas. É hipócrita ter tan ben protexido a nivel laboral ao funcionariado, e logo que se permitan baixas do 30% e do 50% nos concursos públicos, porque iso significa que hai persoas que non están a cobrar dignamente, e outras que están a volver a cara.

Tamén creo que sería moi positivo se os Colexios de Arquitectura volvesen poñer prezos mínimos polos que cobrar os traballos, pola contra estanse fomentando políticas neoliberais. Diñeiro para que se cobre dignamente hai, e moito, pero cada vez está peor repartido.

Varréronnos coa crise e ‘co discurso do emprendedor’.

Como “emprendedora” que opinas dos arquitectos que “abren e/ou recuperan” novos campos e/ou enfoques da profesión?

Creo que é moi positivo e necesario para a profesión da arquitectura. Vivila desde outra perspectiva libera de moitos prexuízos, porque en si, a propia decisión xa supón ir en contra de moitos convencionalismos, e crea outro tipo de pensamento que alimenta ao resto. Obvio que a crise intensificou a aparición de arquitectos con novos perfís de traballo e enfoques, pero é que facía falta, por iso, entre moitas cousas, chegou unha crise.

Estas contenta coa traxectoria realizada ata agora? Que proxectos de futuro che(vos) esperan?

Proxectos a futuro, sempre moitos. Estou máis que contenta, como dicía antes, sinto que non podería facer e ofrecer nada mellor.

Palau-Castell de Betxí, (Castellón) 2014, del estudio El fabricante de espheras © Milena Villalba
Palau-Castell de Betxí, (Castellón) 2014, do estudio El fabricante de espheras © Milena Villalba

Milena Villalba · Fotografía de arquitectura 
Outubro 2018

Entrevista realizada por Ana Barreiro Branco e Alberto Alonso Oro. Agradecer a Milena o seu tempo e predisposición con este pequeno espazo.

Arquivado en: Alberto Alonso Oro, Ana Barreiro Blanco, baliza

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,