Mª José Torregrosa Mira-Loles Simó Bailén · Educación | arquiexploradores

5 (100%) 1 vote

“Sempre que ensines, ensina tamén a dubidar do que insignias.”

José Ortega e Gasset

O filósofo Robert Swartz defende que ensinar a pensar é algo básico na educación infantil para fomentar as ganas de aprender e aprehender, os futuros adultos.

Dentro desta filosofía nace Arquiexploradores, unha iniciativa de dúas arquitectas valencianas, Mª José Torregrosa Mira e Loles Simó Bailén. Arquiexploradores é un proxecto educativo baseado na arquitectura que ten como obxectivo desenvolver habilidades e aptitudes creativas a través do traballo por competencias e a educación por proxectos (EpP).

Recoñecer, rexistrar, inquirir ou descubrir con dilixencia unha cousa ou un lugar, é a definición que recolle RÁEA de “explorar”.

Arquiexploradores, ao igual que outras iniciativas educativas, foi incorporado ao informe sobre Educación arquitectónica para nenos “Manifesto sobre educación, arquitectura e infancia”, manifesto resultado dos dous encontros sobre arquitectura e infancia celebrados en Madrid e Barcelona, nos meses de maio e xullo de 2014, respectivamente.

Deixámosvos coa entrevista que lles realizamos para que sexan os propios autores, explíquennos con detalle a súa proposta.

Obradoiro impartido por arquiexploradores | Fotografía: arquiexploradores

¿Cal foi a vosa formación e traxectoria profesional previa a arquiexploradores?

Coñecémonos rematando a carreira de Arquitectura e dende un primeiro momento conectamos. Cada unha posuía unhas habilidades un tanto diferentes, por exemplo Mª José sempre tivera inclinación cara á mercadotecnia e a empresa e Loles ás manualidades. Loles traballou durante catro anos de técnico nunha empresa construtora e Mª José rematou hai uns meses un máster en Dirección de Mercadotecnia e Comunicación, despois dunha serie de encargos relacionados co deseño para empresas.

O plan de estudos da Escola de Arquitectura de Valencia e o mundo da docencia eran un debate habitual entre nós. E, de súpeto, xurdiu a IDEA.

¿Que vos levou a abrirvos camiño na educación? ¿Por que principalmente con nenos?

¿Quen non cuestionou algunha vez o contido ou a estrutura das materias que estuda? Por fortuna, a Arquitectura aglutina un gran número de disciplinas, tanto científicas coma artísticas. A Educación non tiña porqué ser menos.

Ambas as dúas traballaramos con nenos anteriormente e a experiencia fora positiva. A diferenza é que non propoñemos unha ‘materia regulada’, unhas leccións ‘fixas’ que impartir. Nós non somos profesoras, somos unha especie de ‘coach’ que acompañan a explorar o mundo da arquitectura, e a través del os nenos extraen experiencia e coñecemento aprehendido.

¿Tíñades algunha experiencia previa?

Como vos comentabamos, ambas as dúas traballaramos con nenos. Loles a nivel particular e Mª José con grupos. Esta cuestión dábanos un pouco de vertixe ao principio. Pronto se nos pasou, pois en realidade os nenos non nos ven como un profesor ao uso, internámonos con eles na aventura. A nosa actividade en si mesma non é unha materia como tal, e eles percíbeno deseguida.

¿Encontrástesvos con moitas dificultades?¿Cales foron as máis problemáticas?

Emprender un negocio sempre é complicado, e se a idea é novidosa máis. As circunstancias socio-económicas de hoxe en día non axudan, pero cando falamos con profesores ou pais dos beneficios e a metodoloxía de Arquiexploradores, acaban sendo eles os que nos animan a seguir loitando.

Sendo honestas, cremos que actualmente o principal problema é a situación económica das familias. Ademais desta cuestión, sempre está a dificultade engadida de explicar ao público xeral que é Arquiexploradores, unha idea nova que envolve a Arquitectura e a Educación por Proyectos…ehhh??? jeje.

¿Estades contentas cos obxectivos alcanzados?

Arquiexploradores é un proxecto a longo prazo, no que o investimento principal é o noso tempo e ilusión. Somos un tanto perfeccionistas e cautas. Procuramos marcarnos obxectivos reais e tanxibles. Ir paso a paso. Comezamos a traballar nel hai só dous anos e o proxecto vai evolucionando coa nosa experiencia. Impartimos talleres en diferentes lugares de Valencia e sabemos que a actividade funciona. Agora estamos a incorporar ao proxecto a visión e os coñecementos de diferentes persoas que se dedican á Educación para acabar de profesionalizalo e dar o seguinte paso. A verdade é que pouco a pouco imos cumprindo metas.

Obradoiro impartido por arquiexploradores | Fotografía: arquiexploradores

¿Considerades que estudar Arquitectura foi un pasaporte fundamental para chegar ao voso traballo actual?

Dende logo, para impartir Talleres de Arquitectura si… jaja. Non obstante, o sistema educativo ten unha ardua tarefa por diante, pois os nosos nenos/ás naceron no século XXI e carece de sentido que sigan ‘formándose como, e en materias, do XX. Existen outras moitas iniciativas que veñen doutros campos e son realmente interesantes.

E isto vémolo tamén no noso día a día, nos traballos que cada unha, pola súa conta, compaxina con Arquiexploradores. A nosa formación deunos unha base moi vasta de onde nutrirnos e dános as competencias e habilidades para desenvolver traballos tanxenciais… xa sexa empresa, deseño, interiorismo, gráfico, organización de eventos, traballos para empresas técnicas…. As posibilidades son infinitas.

¿Que expectativas e proxectos de futuro tedes para arquiexploradores?

Agora mesmo estamos a traballar en dúas liñas.

Por un lado, asesorándonos con profesores co fin de poder ‘falar o seu idioma’ e implementar Arquiexploradores como unha actividade extraescolar nos Centros Educativos, por agora para Primaria, máis adiante iremos ampliando… As Nosas metas son altas, como ves, aplicámonos a nós mesmas o que ensinamos os nosos arquiexploradores.

Por outro lado Arquicoach, a nosa nova linea, derivou precisamente de ser nós mesmas emprendedoras. Decatámonos que o Traballo por Proxectos fomentaba moitas habilidades necesarias para case calquera tarefa que implique colaboración. Así que nos atrevemos a lanzar Arquicoach, onde o camiño é tan importante como o resultado.

¿Compaxinades ou complementades esta actividade con outros labores ou noutros campos?

Somos Arquiexploradoras!!!, meternos en diferentes ‘fregádevos vai co título… jaja.

Compaxinamos outros traballos con Arquiexploradores, pero todos eles relacionados coa arquitectura, o deseño de interiores e a construción.

¿É rendibles este tipo de iniciativas?¿Sentidesvos ben remuneradas polo labor que realizades?

Os comezos sempre son duros. Pero non nos cabe dúbida de que unha vez tes un volume de encargos importante os números saen.

¿Animarías outros arquitectos a seguir os vosos pasos? ¿Que pasos considerades que deberían dar? ¿Como completar os seus estudos? ¿Que outros consellos lles darías?

O camiño que nós emprendemos é unha opción tan válida como calquera outra. O bo da Arquitectura é que toca tanxencialmente outras moitas disciplinas, e ser conscientes diso é un plus engadido. Por exemplo, os arquitectos adoitamos ser moi organizados e concienciudos, ¿por que non traballar nunha empresa de loxística ou en control de calidade?

Aquí o importante durante os primeiros anos de carreira é ir pensando que aptitudes teño, en que campo me gustaría traballar e, a partir de aí, especializarte. Animámosvos a que fagades un auto-arquicoach e non o perdades de vista mentres vos ides formando.

Obradoiro impartido por arquiexploradores | Fotografía: arquiexploradores

¿Credes que os arquitectos en España deberiamos seguir abrindo novas vías de traballo para saír da casa máis “tradicional” de proxectar dada a actual situación da construción no noso país?

¡Por suposto! En España os arquitectos estaban moi afeitos a estar sentados nos seus despachos. Por sorte para eles, o traballo case chegaba só. Non fai falta recordar que a situación é ben distinta actualmente.

Agora somos moitos máis licenciados e o sector está moi parado. Os Arquitectos temos moitas aptitudes e capacidades por explotar, así que, sen dubidalo dicimos:

‘ SI… RENOVARSE OU MORRER’.

¿Que opinades dos que se foron a traballar ao estranxeiro?

Sinceramente, todos os arquitectos que se licenciaron recentemente llelo formularon seriamente, por sorte ou por desgracia esta profesión ten un alto contido vocacional.

Temos gran parte dos nosos colegas no estranxeiro. Pola nosa banda, optamos por queimar ata o último cartucho. Sempre apoiaremos o que decida irse… aínda que nos doe profundamente esa FUGA DE TALENTOS.

¿Como vedes o futuro da profesión?

Moi diferente ao de agora, iso esperamos. Sempre existirán os Estudos de Arquitectura tradicionais, pero estamos seguros de que outros moitos emprenderemos iniciativas novas que terán vínculos coa mercadotecnia, a empresa, o deseño de escenarios para videoxogos, especialistas en planificación… e, con todas as nosas forzas, Arquiexploradores.

Obradoiro impartido por arquiexploradores | Fotografía: arquiexploradores

Mª José Torregrosa Mira-Loles Simó Bailén · Educación | arquiexploradores

Decembro 2014

Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco e Alberto Alonso Oro. Agradecer a Mª Xosé e Loles o seu tempo e predisposición con este espazo.

Alberto Alonso Oro

Arquitecto y editor en veredes, arquitectura y divulgación. Invernalia es un buen lugar. A veces escribo en Fundacion Arquia.

follow me

Arquivado en: Alberto Alonso Oro, Ana Barreiro Blanco, baliza

Tags: , , , , , , , , , , , , , ,