Sobre a vida das casas. Outra maneira de ser flexibles | Javier Mozas

5 (100%) 1 vote[s]

Christopher Cole. Casa de muñecas moderna. The Ultimate Doll's House Book. Dorling Kindersley Limited, Londres, 1994
Christopher Cole. Casa de bonecas moderna. The Ultimate Doll’s House Book. Dorling Kindersley Limited, Londres, 1994

“Nesta habitación (…), a señora Moreau decidiu instalar a súa cociña. O decorador Henry Fleury concibiu para ela unha instalación de vangarda e andou pregoando por todas partes que sería o prototipo das cociñas do século XXI: un laboratorio culinario cun avance dunha xeración sobre a súa época, dotado dos perfeccionamentos técnicos máis sofisticados, equipado con fornos de ondas, placas autocalentadoras invisibles, robots electrodomésticos teledirigidos capaces de executar programas complexos de preparación e cocción. (…)

A cociñeira da señora Moreau, unha borgoñesa robusta, natural de Paray-lle- Monial, que respondía o nome de Gertrude, non se deixou enganar por aqueles groseiros artificios e advertiu deseguido á súa señora que non guisaría nada nunha cociña semellante, na que nada estaba no seu sitio e nada funcionaba como ela sabía. Reclamou unha verdadeira cociña de gas cos seus quemadores, unha freidora de ferro coado, un tallo de madeira e sobre todo un rocho onde poñer as botellas baleiras, as canastras de queixos,as caixas de froita, os sacos de patacas, os lebrillos para lavar a verdura e o cesto de arame para escurrir a ensalada.”

A dificultade da arquitectura por entender a vida.

Os dous parágrafos da cita anterior pertencen ao libro de Georges PerecA vida instrucións de uso,1 onde se apelotonan dentro de descricións interminables e sen relación aparente, as emocións, sentimentos e vivencias acaecidas ata o ano 1975, nun inmoble de vivendas do distrito dezasete de París.

O texto é un auténtico experimento para recrear a vida deste edificio en toda a súa complexidade. O propio Perec describe a súa novela como a visión desde a rúa de todo o que pasa no interior dunha casa de veciños á que se lle quitou a fachada e na que todos os aposentos fosen visibles ao mesmo tempo.

É a mesma sensación que temos ao contemplar unha casa de bonecas de varios pisos coa tapa aberta. O que vemos é unha auténtica exposición pública da sección do edificio. Ante o inusual desa imaxe poderiamos soñar con relacións, posibles ou imposibles, recrear a secuencia do que ocorre ao longo de todo un día e actuar con despreocupación infantil representando diferentes papeis e personaxes.

Aínda que pareza asombroso, o mercado infantil funciona da mesma maneira que o dos adultos.

É curioso, o que ocorreu cunha casa de bonecas moderna, deseñada e fabricada polo doutor Christopher Cole nos anos setenta. Este médico comezou a fabricar casas de bonecas debido ao seu gran interese pola arquitectura. Máis tarde e unha vez alcanzada a xubilación converteuse na súa afección de tempo completo. De todos os xeitos a súa casa de bonecas moderna era unha casa de bonecas especial, xa que desenvolvía o concepto de flexibilidade asociado ao moderno. É dicir unha flexibilidade baseada na técnica, en dispositivos móbiles e modificables.

“Os chans son extraíbles e as paredes interiores están cravadas. O seu deseño permite que os nenos organicen as habitacións segundo os tamaños que queiran, sobre unha estrutura basee determinada”.2

Con todo, os nenos, como moitos dos clientes que se achegan aos despachos dos arquitectos, demostraron ser máis convencionais que as apetencias arquitectónicas do doutor Cole, xa que preferiron unhas casas de bonecas de aspecto máis tradicional. Por este motivo, Christopher Cole cambiou os seus plans e refugou a fabricación deste modelo de casa. Son moi escasos os exemplos que quedan deste especial xoguete.

A aprendizaxe particular da noción de domesticidad, é un fenómeno lento, pero non cabe dúbida que todo o mundo, dunha maneira intuitiva e innata, leva dentro de si a definición do que ten que ser un fogar. É unha idea primitiva de refuxio, de acubillo seguro e de sentirse cómodo co espazo.

En cambio, a identificación co carácter moderno da arquitectura supón a existencia dun proceso cultural, que require esforzo, que non vén dado de antemán e que, moitas veces, atópase en contraposición co que habitualmente se entende por un fogar acolledor. Desde o momento en que interveñen as convencións culturais pérdese a espontaneidade e a arquitectura afástase da naturalidade da vida.

Javier Mozas, arquitecto, a+t research group
Vitoria-Gasteiz, marzo 2016

Notas.

Georges Perec. La vida instrucciones de uso. Editorial Anagrama. 1988.

2 Christopher Cole: Casa de bonecas moderna. The Ultimate Doll’s House Book. Dorling Kindersley Limited, Londres, 1994. Para a versión española: EO libro das casas de bonecas. Editorial Raíces, Tolosa, Guipúzcoa, 1995.

Artigo completo en a+t 13 Vivenda e Flexibilidade II.

Aurora Fernández Per – Javier Mozas

Aurora Fernández Per es periodista y Javier Mozas es arquitecto y urbanista. Ambos son fundadores de a + t architecture publishers, 1992, y editores de la revista de arquitectura a + t desde 1992 hasta la actualidad, así como fundadores en 2011 del grupo de investigación a + t – cuyo objetivo es promover la ciudad compacta a través de la investigación y el análisis-. Son además autores y editores de numerosas publicaciones, incluida la serie ‘Densidad sobre vivienda colectiva’.

follow me

Arquivado en: artigos, Aurora Fernández Per - Javier Mozas

Tags: , , , , , , , , , ,