A sección do Mundo | Miguel Ángel Díaz Camacho


El Museo de sir John Soane
O Museo de sir John Soane

A idea de atesourar a historia universal da arquitectura, a escultura e a pintura, asombra e aterra a partes iguais. Se a cámara dos tesouros forma parte ademais dun programa doméstico, atopámonos ante unha sedutora entelequia do habitar: a vida como inmersión permanente na cultura; a colección como a representación mesma do seu habitante e creador; a casa como resumo do universo.

Casa museo de John Soane en Lincoln’s Inn Fields ocupa tres vivendas consecutivas cosidas grazas aos proxectos sucesivos do propio Soane.1 Á estrutura lonxitudinal das casas entre medianeiras, contraponse a disposición transversal do museo, instalado na parte posterior como elemento vertebrador das tres edificacións.

A sección transversal revela unha concepción pre-moderna do espazo, presentando un continuo fluído e á vez cualificando a luz de cada estancia desde un sofisticado catálogo de bóvedas e lucernarios. A colección, precisa e celosamente adquirida durante toda unha vida, alágao todo, disolvendo a presenza da arquitectura nunha atmosfera heteroxénea saturada de imaxes de procedencia dispar:

“a casa de Soane é a historia de Soane, a autobiografía de Soane, unha autobiografía que obrigaría, por outra banda, a unha interpretación da casa en clave literaria: […] a autobiografía, a casa, é a versión máis real da vida, dunha vida na que o mundo da ficción desexada entrecrúzase coa representación do papel que cada un xoga nela”.2

Casa museo de John Soane aparece como unha antoloxía do Mundo, un gabinete,3 un Wunder Kämmerlein, un lugar desde o que convocar a historia da Cultura como propia: un exercicio de submisión desde un dos espellismos do coñecemento.4 Coma se para ser un verdadeiro arquitecto fose necesario non xa coñecer a Arquitectura, senón diseccionar a súa propia natureza; ofrecer toda unha vida ao seu estudo, colección, debuxo e clasificación; converter a cultura e a existencia nunha sorte de relixión enciclopédica.

Só así se entende a coexistencia abisal de obras de Canaletto e momias exipcias; cadros de Turner e copas etruscas; bronces da antiga Roma e figuras prehistóricas de terracota ou cornixas gregas. Como o reflexo desfigurado da súa biografía, a casa tesauro de John Soane ofrece a miserable e á vez sublime exploración de si mesmo: unha sección do Mundo.

Miguel Ángel Díaz Camacho. Doutor Arquitecto
Madrid. Febreiro 2015.
Autor de Parráfos de arquitectura. #arquiParrafos

Notas:

1. A familia instálase no nº12 cara a 1792; en 1813 ocupan a nova casa no nº13; tras a morte da súa esposa en 1815, en 1823 cómprase e rehabilita a casa situada no nº14, completando a serie de tres casas de ladrillo entre medianeiras.

2. Rafael Moneo sobre cásaa museo de John Soane: “4 citas / 4 notas”, Arquitecturas Bis 38-39, xullo – outubro 1981.

3. Félix de Azúa refírese ao gabinete como a primeira forma de museo, un antecesor do espazo público; o caso de Soane resulta un caso paradigmático. Ver conferencia Félix de Azúa no seminario Arquitectura Especulativa, UCJC – Museo do Prado, febreiro-maio 2015.

4. A pesar da aparente representación do poder implícita no coleccionista, a pesar do recurso ilusorio do eterno implícito na propia colección, a pesar do éxito profesional ou o propio pracer de crear e deseñar a súa casa museo, “John Soane non foi un home feliz”. Ver Sir John Soane’s Museum London, London, Merrel Publishers Limited, 2009, pax. 31.

 

Miguel Ángel Díaz Camacho

Doctor en Arquitectura, Decano de la Facultad de Tecnología y Ciencia UCJC. Presidente de la Asociación Sostenibilidad y Arquitectura,  perteneciente al Consejo Superior de los Colegios de Arquitectos de España. Director de MADC Arquitectos, estudio profesional con premios en concursos nacionales e internacionales, en la actualidad desarrolla proyectos en España y Noruega. Escritor y crítico de arquitectura, es autor de los libros “Párrafos de Arquitectura. Core(oh)grafías” (2016) y “Arquitectura y Cambio Climático” (2018).

follow me

Arquivado en: faro, Miguel Ángel Díaz Camacho

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , ,