A pedra e a luz | Marcelo Gardinetti

Capilla de Ronchamp | Paul Koslowski ©ADAGP

En tempos remotos, o home primitivo descubriu na caverna un lugar onde encontrar acubillo ante a chuvia e o frio. Esta revelación, que lle permitiu soportar as inclemencias do clima nun espazo de relativa comodidade, é rotulada por Umberto Eco como o nacemento da arquitectura1.

Miles de anos despois, a imaxe prístina narrada por Eco pode aplicarse como un signo de profusa analoxía para graficar as características esenciais do espazo interior da Capela de Ronchamp, a máxima poética de Le Corbusier.

Ronchamp é un exercicio erudito que se desprende de calquera antecedente tipolóxico para buscar os albores da arquitectura. Os seus muros tridimensionais trazan un paralelo coa caverna2, establecida como formas da natureza modeladas polo home no cume dun outeiro.

Capilla de Ronchamp | Paul Koslowski ©ADAGP

As tensións e ambigüidades da súa xeometría constrúen a súa figura como un continuo de concavidades e convexidades que permite resgardar un espazo marabilloso. Os muros configuran entidades autónomas que se asocian para encerrar o espazo co perfil pouco ortodoxo da cuberta, definida de xeito inverso á curvatura do terreo e ao natural escorremento da auga.

A porta principal pivotando sobre o eixe do van, anticipa o evento facendo que o acceso á capela non resulte un feito intranscendente.

No lado sur, o muro é portador dun espesor dramatizado. A súa superficie calada irregularmente permite conducir en distintas direccións os feixes de luz natural que viaxan impregnados da cor dos vitrais, salpicando o espazo nun espectáculo agraciado e cambiante co transcorrer do día.

Capilla de Ronchamp | Paul Koslowski ©ADAGP

Acentuando estas tensións, a cuberta retírase dos muros para permitir o ingreso da luz solar, que ao seu paso envolve a curvatura de cemento consumando unha manobra de premeditada sedución.

A ausencia de arestas establece unha continuidade indefinida dos muros, sempre subxugados por feixes de luz provenientes de diferentes direccións que impiden a definición precisa dos límites. Neste suceso, a rugosidade do muro constrúe a complicidade necesaria para conmover coas diferentes intensidades de sombras.

Capilla de Ronchamp | Paul Koslowski ©ADAGP

Le Corbusier amálgama a pedra e a luz de xeito candorosa, con tanto ímpeto que resulta imposible concibir un elemento sen o outro. O deseño conxuga o ideal artístico de fusionar a arquitectura, a pintura e a escultura como poucas veces se alcanzou noutras obras do movemento moderno.

O interior de Ronchamp compón un relato xenuíno e homoxéneo. O carácter invariable dun edificio atrapado polo sortilexio da luz como resultado dun exercicio de arquitectura posto ao servizo da poesía, ou da poesía posta ao servizo da arquitectura.

Capilla de Ronchamp | Paul Koslowski ©ADAGP

Marcelo Gardinetti. Arquitecto
La Plata. Abril 2014

Nota:

1 “Obrigado polo frio e a chuvia, seguindo o exemplo dos animais ou obedecendo a un impulso no que se mesturan confusamente o instinto e a razón, o noso home refúxiase nun repregamento, nun burato ao pé dunha montaña, nunha caverna. Protexido do vento e da auga, á luz do día ou baixo o resplandor do lume (supoñendo que xa o descubriu) noso home observa a caverna que o abeira” Umberto Eco, A estructura ausente, ©debolsillo 2013 pág. 325

2 Otra alusión ao discurso de Umberto Eco reflíctese nas palabras de William Curtis: a transición ao interior de Ronchamp é espectacular. Éntrase nunha cova doutro mundo, nunha catacumba”. William J.R. Curtis, Le Corbusier ideas y formas, © Phaidon 1986 pág. 177

Marcelo Gardinetti

No voy a hablar de la penumbra, mejor voy a ver si puedo despertar.

follow me

Arquivado en: faro, Marcelo Gardinetti

Tags: , , , , , , , , , ,