A morte do cinema e a arquitectura | Jorge Gorostiza - veredes

A morte do cinema e a arquitectura | Jorge Gorostiza

5 (100%) 1 vote

Las "claquetas" de Stanley Kubrick.
As “claquetas” de Stanley Kubrick.

Tras cumprir máis dun século, o cinema, o denominado sétima arte e o máis novo de todos eles, relacionouse cos outros seis, entre eles a Arquitectura, posiblemente o máis antigo. Relacións que se analizaron bastantes veces e desde diversos puntos de vista, aínda que sempre xorde algún novo, por exemplo, poderíanse propoñer estudos impertinentes como: as semellanzas entre Nolan e Calatrava no seu afán por facer monumentos baleiros; a insistencia pertinaz de cineastas patrios en rodar as súas películas sempre nas mesmas rúas das mesmas cidades; a fobia que lle profesan ao cinema arquitectos que deseñan cinemas; o nivel de soberbia de directores e arquitectos que lles impide recoñecer as súas mutuas débedas estilísticas; o rendemento de construír grandes infraestruturas sen relación co cinema para que logo ródense películas nelas e o seu contrario, o de facer grandes infraestruturas dedicadas ao cinema para que logo non se rode en elas…

Con todo, hoxe en día a relación máis incuestionable entre arquitectos e cineastas é a súa defunción. Si, é tan duro e contundente como certo, pero pódese explicar.

Empecemos polos primeiros, o que un cargo público teña a esperanza de que morramos, non pode considerarse só unha anécdota, porque desgraciadamente é un sentimento máis xeneralizado do que parece -aínda que quizais sen tanta contundencia-, que debería facernos reconsiderar a nosa actividade profesional, danada e transformada para sempre por esta crise.

Habería ademais que exporse reflexións sobre varios temas, como o modelo actual de ensino da profesión que ha de modificarse inmediatamente orientándoo máis cara ao virtual e menos ao material; o que supuxeron os edificios das súper estrelas da arquitectura no noso panorama cultural, así como a actitude dos arquitectos que, no canto de criticalos, propuxéronse alcanzar a fama sen conseguilo.

En canto aos cineastas, téñense datos que en todo o mundo as proxeccións en complexos multisalas comerciais captan cada vez menos público e a maioría dos espectadores son adolescentes. Hai moitos anos que os empresarios gañan moito máis diñeiro cos flocos de millo que coas entradas, por iso estes complexos están a transformarse en bares e cafeterías onde se celebran aniversarios, ao mesmo tempo que se proxectan eventos deportivos, musicais e ata óperas.

Respecto das outras salas, as que exhiben ese cinema que Jesús Palacios denomina ONG, nas maioría de cidades de provincias desgraciadamente só acceden a unha cota de mercado que comprende a espectadores moi próximos á chamada, de forma eufemística, terceira idade. O cinema tal como coñecémolo as xeracións que nacemos no, cada vez máis afastado, século pasado está a desaparecer e deixará de existir, como xa lle ocorreu a outros espectáculos mesmo máis antigos.

Ata aquí a morte. Agora o futuro, non se debe esquecer que o Ave Fénix é unha metáfora ancestral e tanto cineastas como arquitectos temos unha predilección e unha habilidade especial por reinventarnos e sobrevivir aos peores embates. Non en balde os arquitectos podemos enorgullecernos de ser o segundo oficio máis vello do mundo tras as putas, e xa que estamos con quen, para ben ou para mal, somos os encargados de construír os lugares onde vai transcorrer a vida dos nosos congéneres, é evidente que estamos preparados para facer o noso traballo, que sempre fomos os máis críticos con quen realmente tiveron e teñen o poder para (mal) construír as nosas cidades, e esa é outra razón pola que nos detestan, e que fronte a nós agora ábrese un campo inmenso -onde tamén está a imaxe en movemento- cheo de fantásticas posibilidades.

Respecto dos cineastas, todos estamos rodeados cada vez por máis pantallas, desde a do móbil, ata as dos IMAX, e moitas persoas están ás alimentar creando imaxes para elas. Imaxes que en moitos casos son xeradas para manipular á poboación e ás que esta se opón usando outras imaxes, enfrontados nunha “guerra” innovadora e apaixonante.

O certo é que, gústenos ou non -a min encántame- o futuro será virtual, descentralizado e múltiple, e nel terán moito que achegar os cineastas, ou como se denominen entón quen domine os mecanismos da narración en movemento.

Por último, débese recoñecer que, aínda que quizais non nos deramos conta, o cinema, a imaxe en movemento, hai anos gañoulle a partida á Arquitectura, o que conduce á arrepiante constatación que a ficción superou á realidade.

Jorge Gorostiza, Doutor arquitecto.
Santa Cruz de Tenerife, decembro 2012
Autor do blogue Arquitectura+Cine+Ciudad

O meu bo amigo Jesús Palacios pediume un artigo para el50, o xornal da 50ª edición do Festival Internacional de Cinema de Xixón e publicouse no seu primeiro número co título “Cineastas e arquitectos hoxe”, aínda que tras unha pequena revisión e buscando ser máis exacto outro título máis fúnebre como «A morte do cinema e a arquitectura» é máis apropiado.

Jorge Gorostiza
He publicado bastantes libros y muchos artículos, he impartido conferencias, he sido comisario de exposiciones y jurado en muchísmos festivales. Si quieren saber más no duden en consultar mi blog ARQUITECTURA + CINE + CIUDAD. En este blog se irán recogiendo artículos y textos dispersos por la Web, así como otros publicados y libres de derechos, que traten sobre Cine, Arquitectura y Ciudad. Así quienes estén interesados por las relaciones entre la ficción y la realidad, podrán tener más argumentos para profundizar en esas relaciones. No es un blog en el que se vayan a hacer comentarios sobre las vivencias personales de su responsable, que además a nadie interesan. Por supuesto que está abierto a cualquiera que le gusten estos temas, sirviendo como foro de debate y como lugar donde todos podamos aprender con las ideas de los demás.
follow me

Arquivado en: arquitectos, arte, capturas, cine, Jorge Gorostiza

Tags: , , , , , , ,