Juan Ortiz · podcast divulgativo | La Morsa Era Yo Arquitectura

Sempre falamos do importante que é divulgar a arquitectura e de achegala á sociedade, por iso hoxe presentámosvos outro proxecto divulgativo a través dun medio menos “convencional”, os podcast, pero non por iso menos relevante. Por fortuna non tivemos que desprazarnos moi lonxe para charlar con Juan Ortiz, sobre o seu proxecto “A morsa era eu Arquitectura”.

“A morsa era eu Arquitectura, é un faladoiro entre arquitectos na que charlamos sobre aqueles temas desta disciplina que nos apaixona e entendemos poden resultar de interese xeral”.

Esta iniciativa conducido por Juan Ortiz e que conta coa participación de Alberto Fortes, Cristina Martínez, Deco, José Basso, Luis Sánchez Blasco e Luis Santalla, recentemente foi galardoado nos VI Premios Asociación Podcast na categoría de Arte e Cultura. Se estades impaciento ou ben queredes escoitar os episodios gravados podedes atopalos na categoría do blogue Podcast LMEY Arquitectura.

Deixámosvos co faladoiro que mantivemos con Juan.

La Morsa Era Yo Arquitectura
A Morsa Era Eu Arquitectura

Cal foi a túa formación e traxectoria profesional previa a “A Morsa Era Eu Arquitectura”?

Púxenme a traballar moi pronto, un par de anos despois de empezar a carreira, porque me quería independizar economicamente. Fixen moitas cousas, desde monitor de actividades de tempo libre a repartidor e cobrador nun almacén de paquetería. Ata que entrei a traballar nun estudo. Ao principio botaba unha man en todo, pero co tempo encargueime sobre todo de proxectos de urbanismo que é co que máis gozo da arquitectura. Recordo especialmente o de Miño, onde durante unha das exposicións públicas tiven a oportunidade de explicar in situ o plan á xente que se achegaba por alí a preguntar.

Púxenme a traballar moi pronto, un par de anos despois de empezar a carreira, porque me quería independizar economicamente. Fixen Pero mirando atrás, foi un erro comezar a traballar tan pronto. A carreira e por tanto o título tardou moitísimo en chegar. Aos que me preguntan, sempre aconsello non conxugar estudos con traballo.

A día de hoxe compaxino o traballar por conta propia coa morsa, e colaboro como voluntario en Arquitectura Sen Fronteiras Galicia, onde son o responsable do grupo de comunicación ademais de participar no de educación para o desenvolvemento.

Explícanos, como e por que xorde “A Morsa Era Eu Arquitectura”? Por que ese nome?

A morsa era eu na súa orixe tratábase do meu blogue persoal. Non foi o meu primeiro blogue, xa tivera outros pero todos sobre temas moi específicos, e botaba en falta a liberdade de escribir do que me dese a gana.

Explicar o por que do nome levaríame bastante tempo. Ten que ver coa canción dos Beatles I am the walrus. Encantábame para o proxecto persoal que tiña en mente. Pero o podcast de arquitectura chegou pronto e fagocitó o blogue. E ademais o formato polo que optamos ao final non é o que me imaxinaba exactamente. ‘A morsa era eu Arquitectura’ é un proxecto colaborativo ao 100%, e non sinto que un nome tan persoal fágalle xustiza. Pero collémoslle agarimo e así se vai a quedar.

Por que en formato podcast? Tiñas algunha experiencia previa nese mundo?

Apaixóname o podcasting. Gravo podcasts, pero sobre todo son oínte de podcasts. Escoito moitos. Se me ves só case seguro levarei os auriculares postos. Aprendín e gocei tanto escoitando xente como a Buhardilla 2.0, un dos referentes máis claros da morsa, que sentía a necesidade de devolver todo iso que me estaba levando.

En 2011 Desde Boxes convidoume a participar nun episodio especial fin de tempada, e ese día foi unha master class de como se grava un podcast. Curiosamente entrei a formar parte del este 2015. Co aprendido convencín á xente de Wikietsac, outro proxecto colaborativo que desenvolvemos na ETSAC, gravase un. Foron tan só 5 episodios.

Entón decidín que quería gravar un podcast en serio, e que debía ser sobre arquitectura. Pero pretendía que fose algo cun mínimo de calidade, polo que comecei a gravar en solitario O micropodcast de A morsa era eu Arquitectura como aprendizaxe. Non só practicar como falar diante do micro, senón o que supoñía aloxar un podcast nun servidor propio, crear o feed a man, etc. En outubro de 2013, cando intuía que estaba preparado, chamei a Alberto, Cris e Luís Santalla, que xa estiveran en Radio Wikietsac, e apuntáronse ao carro. A Luís Sánchez Blasco entrevistámolo no segundo episodio, o primeiro realmente conxunto, que desde entón formou xa parte do equipo. Deco e José Basso uníronse ao proxecto uns meses despois.

Atopáchesche con moitas dificultades? Cales foron as máis problemáticas?

Cando te lanzas a un proxecto que che apaixona, as dificultades existen pero pódeche a ilusión e as ganas de facelo o mellor que poidas. Ademais o podcasting en España creou unha sorte de comunidade que terá problemas, pero sempre está aberta a botar unha man a todo o que pregunte ou pida axuda.

A maioría de dificultades técnicas e de publicación funas resolvendo mentres gravaba o micropodcast. Preocupábame, e preocupa, a calidade do son. É algo moi cambiante dependendo das circunstancias, o micrófono que uses, etc. Ninguén che vai a escoitar polo ben que soe o teu podcast, pero si deixasen de facelo se soa mal.

A día de hoxe o que nos resulta máis difícil é manter a periodicidade dun episodio ao mes. Para iso temos que cadrar datas e somos seis cada un vivindo nunha cidade distinta e con dúas franxas horarias diferentes.

Fotografía: Eduardo Nordmann
A Morsa Era Eu Arquitectura | Fotografía: Eduardo Nordmann

Estás contento cos obxectivos alcanzados? Que expectativas e proxectos de futuro tes para “A Morsa Era Eu Arquitectura”?

Moi contento. A única premisa inicial que nos expomos foi achegar a arquitectura ao público en xeral. Falar dela dun modo normal e non con esa linguaxe alambicado que moitas veces caracterízanos aos arquitectos e arquitectas. Cando o ano pasado gañamos o premio da Asociación Podcast quedei asombrado, a noticia para min é que gañara un podcast de arquitectura. Si, de arquitectura. E volvémolo a gañar este ano. O que realmente valoro destes premios é comprobar que esa premisa inicial polo menos en parte cumprímola.

Pensando no futuro non nos poñemos prazos. O único que temos clarísimo é que queremos seguir gravando. Con todo somos conscientes de que hai cousas a mellorar. Temos pendente unha quedada do nosas pero non para gravar, senón para falar do tema entre nós.

Son rendibles este tipo de iniciativas? Sénteste ben remunerado polo labor que realizas?

Gravar o podcast a día de hoxe non só nos custa tempo senón tamén diñeiro. Como monetizar o podcasting é o tema estrela desde hai ano e medio dentro do gremio. Chegará un día en que haxa profesionais que poidan vivir disto, pero a día de hoxe contentaríame con cubrir gastos, que non nos custase nada producir o podcast. E xa postos, que puidésemos acudir a determinados eventos como as Xornadas de Podcasting sen rascarnos o peto. Algún patrocinador na sala?

Pero si resulta rendible, por suposto. A parte da visibilidade que obtés, da satisfacción persoal de facer algo que che gusta e da resposta dos oíntes que moitas veces é o que che alegra o día, grazas ao podcast coñecín xente á que probablemente nin me atrevería a saudar noutras condicións. Dicir que estás na morsa era eu actúa ás veces de salvoconducto neste sentido, aínda que quen sexa a quen che dirixas non coñeza o podcast. Por exemplo, lía e leo con admiración a José Ramón Hernández Correa na súa Arquitectamos locos? Pois agora de cando en vez pásase pola morsa. Para min el e Hans Brinker forman parte do equipo aínda que aínda non descubrísemos a forma de integralos de forma permanente. Con eles seriamos oito e os episodios xa se achegan ou exceden as dúas horas.

Compaxinas ou complementas esta actividade con outros labores ou noutros campos?

Son deses que non saben o que é aburrirse. Cada vez dedico máis tempo ao meu labor en Arquitectura Sen Fronteiras. Propúxenlles gravar un podcast sobre a organización e xa levamos dous episodios de Habitando. Como comentei, tamén participo en Desde Boxes, que non só de arquitectura vive o home. Máis aló do micro, colaboro en Cosas de Arquitectos aínda que xa hai tempo do último artigo, cousa que pretendo solucionar en breve.

Como ves o futuro do podcast?

O podcasting ten o seu futuro asegurado. Case todo o mundo transporta todo o día o mellor reprodutor de podcasts que se inventou. E nin sequera é consciente. Acendo o móbil, abro o meu podcatcher e tan só teño que elixir que me apetece escoitar porque sen eu tocar nada se descargaron os novos episodios eles solitos. Hai contidos de calidade e a tecnoloxía necesaria non fai falta comprala porque xa a temos. Se ti que estás a ler este artigo utilizas o teléfono para algo máis que o whatsapp, dálle unha oportunidade aos podcasts de casa ao traballo, correndo, paseando ou mentres fas a comida. É adictivo.

3134º4
A Morsa Era Eu Arquitectura recollendo o galardón durante os VI Premios Asociación Podcast na categoría de Arte e Cultura | Fotografía: Laura Uranga

Consideras que estudar Arquitectura foi un pasaporte fundamental para chegar ao voso traballo actual?

Si, sen dúbida. Recoñezo que o que eu quería facer era pilotar avións. Pero chegado o momento cando o tentei non puido ser. Non o boto de menos. Apaixóname a arquitectura e encántame o modo que temos os arquitectos e arquitectas de afrontar os problemas. Un modo de actuar que se estende á vida en xeral máis aló da profesión. Son moi crítico co tipo de ensino que recibín na carreira, pero aínda así o paso pola escola foi fundamental. Son un bicho raro, considero a ETSAC a miña casa. Cando subo ata alí, ás veces sorpréndome tocando coa palma da man eses muros de formigón.

Animarías a outros arquitectos para seguir os vosos pasos? Que pasos consideras que deberían dar? Como completar os seus estudos? Que outros consellos lles daríaslles?

Oxalá se gravasen máis podcasts de arquitectura, sentimos un pouco sós nisto. En España, ou por españois, só coñezo Un minuto en Nueva York. Estaban Scalae e Planeta Beta, pero o primeiro case non publica e o último xa non o fai.

A quen se queira iniciar nisto do podcasting, vaia a gravar sobre arquitectura ou sobre calquera outra cousa, aconsellaríalle que antes de lanzarse escoite moitos podcasts de temáticas variadas e duracións diferentes. Apréndese moito se pos atención a como está feito máis aló do contido. E que cando se lance non vacile en preguntar as dúbidas que lle xurdan, a nós ou a calquera podcaster que escoite habitualmente.

Crees que os arquitectos en España deberiamos seguir abrindo novas vías de traballo para saír da casa máis “tradicional” de proxectar dada a actual situación da construción no noso país?

Ás veces creo que o único bo que trouxo a crise do sector é demostrar o caduco do sistema tradicional de arquitecto-estudo. Estabamos moi cómodos aplicando as mesmas fórmulas unha e outra vez. O problema é que na escola só nos prepararon, e témome que a situación nisto non cambiou, para ese modelo. Reinventarse pode resultar traumático, pero á vez é unha oportunidade para repensar cal é o papel que debería xogar a arquitectura na sociedade actual e actuar en consecuencia. Cada cal que se expoña como pode serlle útil á sociedade e á vez póidase gañar a vida con iso.

Que opinas dos que se foron a traballar ao estranxeiro?

Córrese o perigo ao exporse esta cuestión de esquecerse de que quen se marcha é unha persoa. Non ha lugar a xeneralizacións. Pero hai cousas que cabrean moito, como escoitar a certos políticos convidando á xente para emigrar.

v_Entrevista-a-La-morsa-era-yo-04
Episodio 14 “Le Corbusier” de A Morsa Era Eu Arquitectura

A arquitectura, ten abertos moitas frontes de batalla (LSP, Bolonia, paro, precariedade laboral, COAs, ETSAs, emigración, comunicación, etc), non serán demasiados para a polarización existente dentro da mesma?

Si, parece que o que máis lle preocupa á profesión é todo aquilo que a envolve e que non ten que ver coa praxe arquitectónica, con achegar o noso gran de area en conseguir un hábitat digno onde vivir. Non digo que eses temas non sexan importantes e teñamos que dedicarlles o que sexa necesario, pero prefiro enfocar as miñas enerxías cara a outras metas. Identifícome cos valores que se respiran en Arquitectura Sen Fronteiras.

Como ves o futuro da profesión?

Son optimista por natureza. Expóñome a crise como unha oportunidade para mellorar. Confío plenamente en que as novas xeracións fíxense en novos modelos como as experiencias da rede Arquitecturas Colectivas. Creo que ese é o rumbo para tomar neste momento.

Que lle aconsellas aos actuais estudantes e futuros profesionais de arquitectura?

Levo un intre longo pensando que responder e creo que en plan mantra vou a parafrasear a Steve Jobs:

‘Stay hungry, stay foolish’.

Para acabar, que proxectos de futuro espéranlle a Juan Ortiz? E a “A Morsa Era Eu Arquitectura”?

Hai un par de cousas que revolotean pola miña cabeza, pero aínda non tomaron forma.

A morsa ten pouco máis de dous anos e non lle quero meter présa. Creo que lle falta outro para madurar. En todo caso é un proxecto colectivo e a miña é unha opinión de peso, pero só unha máis.

Juan Ortiz · podcast divulgativo | La Morsa Era Yo Arquitectura
Juan Ortiz | A Morsa Era Eu Arquitectura

Juan Ortiz · podcast divulgativo | A Morsa Era Eu Arquitectura
Novembro 2015

Entrevista realizada por Ana Barreiro Branco e Alberto Alonso Ouro. Agradecer a Juan o seu tempo e predisposición con este espazo.

Alberto Alonso Oro

Arquitecto y editor en veredes, arquitectura y divulgación. Invernalia es un buen lugar. A veces escribo en Fundacion Arquia.

follow me

Arquivado en: Alberto Alonso Oro, Ana Barreiro Blanco, baliza

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,