Escola infantil no Campus Universitario de Ourense | Abalo Alonso Arquitectos

É posible que as cabanas entre as árbores estean na orixe do proxecto. Poida que os nosos hórreos tamén. Añoramos eses momentos de xogos infantís. A propia configuración do terreo acompáñanos; no medio do parque, illados, entre árbores, terreo en pendente…

O campus universitario de Ourense, ao noreste da cidade, atópase dividido en dous partes por unha avenida de seis carriles con alta intensidade de tráfico. A zona máis urbana ocupa unhas antigas instalacións militares reutilizadas como en tantos outros campus españois. Alén a situación é máis de parque urbano.

Un proxecto de Mangado, parcialmente executado, incide nesta formulación; ata co soterramiento do vial para favorecer a integración entre ambos campus e destes coa cidade, un aumento significativo da vegetación e un debuxo máis orgánico dos percorridos. A peza que nos ocupa é un dos edificios previstos no novo plan, e por agora o único completado. Engádese aos xa existentes nesta zona.

A facultade de dereito e económicas, o maior de todos eles, con seis plantas e unha impronta imponente. A biblioteca central, de Acxt. As piscinas cubertas, do propio Mangado e un centro estudiantil e administrativo de Manuel Galego, aínda en fase de proxecto.

A guardería suscítase nunha soa planta por razóns de uso e accesibilidad. O acceso no encontro co punto máis alto do terreo, a modo de ponte levadizo, pero fixo. Zaguán habilitado para deixar os carritos e cortavientos introdúcennos no edificio, que se organiza en cinco franxas funcionales paralelas. Unha sala de usos varios reparte xogo; cara ao norte, os espazos servidores, con acceso independente; despacho, vestuario de persoal, cociña e sala de instalacións. Un primeiro filtro con roupeiros e aseos, aulas, e balcón-zona de xogos cara ao sur, dominando o campus universitario. Os cerramientos flexibles entre as aulas permiten diferentes posicións, desde a total independencia entre elas á posibilidade dunha sala conxunta. Os quiebros en planta, engadidos aos reflexos dalgúns espellos e vidros, e a utilización de materiais similares no interior e exterior favorecen a sensación de amplitud, a pesar do axustado tamaño do inmueble.

Catro pantallas de formigón abujardado soportan o edificio. Levan embebidas as instalacións de abastecemento de auga, pluviales, saneamiento, electricidade, telecomunicaciones e geotermia, tan significativa esta última na cidade das Burgas. Dous losas horizontales, tamén de hormigón, resolven chan e teito. Aprovéitanse os necesarios refuerzos estructurales para xerar xogos volumétricos nas partes vistas, recordo dos soportes (“tornarratos”) dos hórreos galegos. Así, as zonas de encontro coas pantallas teñen maior espesor, 60cm; 40cm a losa central e 20cm os voos perimetrales. Economía estructural traducida en formalización arquitectónica con reminiscencias autóctonas. A posición relativa do edificio xera en sección un espazo inferior aberto, de altura suficiente, susceptible de ser utilizado tanto en tempo de choivas como, sobre todo, no habitualmente caluroso verán local.

O cerramento de fachada é de bloques de arcilla alixeirada de 19cm de espesor. O illamento colócase polo interior, continuo, incluíndo chan e teitos. Desta forma evítanse pontes térmicos. Remátase con trasdosado de cartón yeso nos paramentos verticais, recrecido de mortero e linóleo nos chans e falso teito acústico de virutas de madeira pintado no falso teito. A cuberta refórzase con outra capa de illamento, esta vez por encima da losa, cunha solución constructiva máis habitual. E remátase con lascas de pizarra negra entre cintas que reproducen as crebadas divisións interiores.

Revógase o exterior con mortero hidrófugo pintado de verde escuro. Unha celosía de madeira de cedro tratada cunha man de lasur, tamén verde, envolve toda a peza. Potencia a abstracción da peza ao actuar como un veo que unifica a súa imaxe. Matiza tanto as partes cegas como os diferentes tipos de ocos existentes, fiestras a fas interiores ou exteriores, terraza, entrantes, patios….

A elección da madeira ten que ver coa súa talla controlada, o seu pouco peso, importante neste caso para non sobrecargar o voo precisamente en punta e a súa estabilidade ante os cambios de temperatura. O clima de Orense é continental, con saltos térmicos que chegan a alcanzar os 40º de diferenza entre verán e inverno, ao contrario que a franxa atlántica de Galicia, cun contraste menos acusado. Á vez que lle confire a imaxe final ao edificio colabora no seu acondicionamiento, ao actuar como parasol tanto na parte cega como nos diferentes ocos. Redúcese desta forma o aporte solar a todo o cerramiento e xérase un filtro ventilado. Os ocos en planta, e sobre todo o patio central, facilitan a xeración de ventilaciones cruzadas, non só entre fachadas senón tamén co chan, que permiten a redución de consumo energético artificial no verán. A boa orientación das aulas actúa á inversa no inverno, ao favorecer o aporte solar. A situación da terraza resulta así mesmo interesante, coa combinación do voo da cuberta, a estrutura de soporte da celosía, que permite a instalación de toldos no verán, pero tamén de xogos infantís colgados e a propia celosía, co seu contraste de luces e sombras. A parte inferior protéxese cunha barandilla de vidro para evitar os perigos do posible contacto dos nenos cun cerramiento de madeira colocado en bruto, sen cepillar.

Elíxense os acabados en tons verdes, cor asociada co relax, pero tamén co parque en que nos atopamos. O arbolado seleccionado colabora con esta sensación. Un exemplar por patio, esveltos todos eles, asomando as súas copas pola cuberta. A sensación, a tres metros de altura, aseméllase á que describiamos ao comezo da memoria, de xogo entre as árbores. De folla caduca, para reflectir o paso das estacións. A posición dalgún deles colabora tamén na redución do soleamiento directo. Complétase con outras especies a teórica parcela, sen solución de continuidade co resto do parque.

Obra: Escuela infantil.

Situación: Campus universitario. Ourense, España.

Redacción: Proxecto 2009, fin de obra 2011.

Autores del proxecto: abalo alonso arquitectos. Elizabeth Abalo, Gonzalo Alonso

Colaboradores: Berta Peleteiro, arquitecto.

Estructura: Carlos Bóveda, arquitecto.

Instalacións: Fernando Gago. Inxeñeiro industrial.

Xeotermia: Xeoaquis

Arquitecto técnico: Francisco González Varela

Promotor: Universidade de Vigo, Vicerreitoría de Ourense. Arquitecto Javier Suances.

Construcción: Construcciones Paraxe S. L. Xefe de obra Fernando Soengas.

Presuposto total: 400.000,00 €

Superficie construida: 327 m2

Fotografía: Héctor Santos-Díez | BISimages

+ abaloalonso.es

veredes Administrator

Búsqueda para satisfacer el conocimiento de la actividad arquitectónica y tangentes que se generan. La idea es crear un espacio para divulgar los diversos proyectos en busca de nueva inspiración y de intercambio.

follow me

Arquivado en: arquitectura, equipamento docente, equipamiento dotacional, obras

Tags: , , , , , , , , ,