Ángel Camacho · ArchiMaps

5 (100%) 2 votes

Ángel Camacho, arquitecto y fundador de ArchiMaps
Ángel Camacho, arquitecto e fundador de ArchiMaps

Nesta nova entrevista da sección Baliza contactamos con Anxo Camacho (Madrid, 1983) arquitecto e Máster en Análise, Teoría e Historia da Arquitectura pola E. T. S.A de Madrid para descubrir ArchiMaps,

“unha app que facilita a arquitectos e afeccionados á arquitectura para localizar edificios de interese en distintas cidades ou rexións”.

Este novo arquitecto madrileño inicia a súa carreira profesional en 2008 como colaborador nun coñecido estudo de arquitectura.Tres anos máis tarde establécese de maneira independente, e retoma a actividade académica e investigadora. Desde entón compaxinou esta con o traballo por conta propia e a colaboración con outros estudos.

Pero en 2017 funda ArchiMaps, unha aplicación móbil de guías de arquitectura para smartphone e Tablet. A día de hoxe ArchiMaps conta con máis de 2.000 edificios na súa base de datos, organizados en varios mapas. A maioría están centrados en cidades ou rexións (Barcelona, Chicago, Londres, Madrid, Nova York, Los Ángeles e sur de California), aínda que recentemente iniciouse unha nova colección de mapas monográficos co dedicado a Mies van der Rohe. Esporadicamente, ArchiMaps alberga tamén mapas temporais dedicados a algún evento relacionado coa arquitectura, como os realizados en colaboración con Open House Madrid para as edicións de 2017 e 2018.

ArchiMaps está disponible de manera gratuita para sistemas iOS y Android.
ArchiMaps está dispoñible de maneira gratuíta para sistemas iOS e Android.

Como, cando e por que xorde ArchiMaps?

ArchiMaps xorde principalmente dunha necesidade. Como bo arquitecto encántame viaxar, e sempre procuro informarme acerca das obras de arquitectura de interese que podo visitar alí onde vou. Isto non sempre é tarefa fácil, leva o seu tempo, e máis aínda se non se trata dun destino “típico”, como Londres, Tokio, ou Nova York.

No mellor dos casos, podes facerche cunha guía de arquitectura. Hainas realmente boas, pero non adoitan constituír un material moi práctico. A min sempre me parecía que, estando de viaxe, un sobre todo necesita saber a localización exacta das obras. De moitas xa sabes o suficiente, e o teu principal interese é chegar ata elas para aprecialas en vivo e en directo. Ler sobre elas, pódelo facer antes ou despois, pero durante a visita o importante é a experiencia. Así que o que eu botaba en falta, parecíase máis a un mapa que a unha guía.

Practicamente todas as guías inclúen mapas, por suposto, pero moitas -especialmente as mellores- están concibidas como obras de consulta, cos mapas ao final, case como un anexo. E aínda cando non é así, o seu manexo non é sinxelo. Mentres percorres unha cidade, non é cómodo estar pendente dun groso volume, marcando por unha banda a páxina que contén a información acerca dos edificios e doutra banda, a que mostra o mapa. Todo isto, á vez que procuras controlar a túa propia localización no devandito mapa e non perderche.

Os smartphones cambiaron radicalmente todo isto, e agora custa pensar noutro soporte para un proxecto como leste. Pero ArchiMaps arrincou como idea hai xa algúns anos e este medio non parecía tan evidente entón. De feito, o concepto inicial era a elaboración dunha serie de mapas en papel, coa información sobre cada edificio reducida a moi poucos datos esenciais (autor, data, tipoloxía) e dispoñible sempre dunha maneira cómoda en base a un encartado particular do mapa.

Atopáchesche con moitas dificultades? Cales foron as máis problemáticas?

Gastei bastante tempo e enerxía ata asumir que, se buscaba practicidad, o smartphone era imbatible como soporte: xeolocalización, extensión infinita do mapa, posibilidade de axustar zoom e nivel de detalle, e información e imaxes en cantidade virtualmente ilimitada e actualizables ao instante. Claro que ao dar o salto á App abríase ante min un campo, o da informática, no que non pasaba de ser un afeccionado, e o proxecto tomaba unha envergadura moito maior. Maquetando e deseñando un plano, ou unha serie deles, non me afastaba demasiado do meu traballo habitual como arquitecto; poñer en marcha unha App era outra cousa, e foi necesario enfocalo dunha maneira moito máis ambiciosa.

La base de datos de ArchiMaps está en constante expansión, y cuenta a día de hoy con más de 2.000 edificios.
A base de datos de ArchiMaps está en constante expansión, e conta a día de hoxe con máis de 2.000 edificios.

Como é o proceso de traballo en ArchiMaps?

A elaboración dun novo mapa pasa por varias fases. O primeiro é seleccionar un destino ou, no caso dos novos mapas monográficos, un arquitecto. Debemos avaliar o seu potencial interese por parte do público, aínda que non vou negar que inflúan as ganas que nós teñamos de estudalo máis a fondo. Tamén é necesario investigar se podemos dispoñer de imaxes (cos dereitos adecuados para a súa reprodución) dunha gran maioría das obras que van aparecer no devandito mapa.

Unha vez seleccionado o tema, o primeiro é unha aproximación xeral ao panorama arquitectónico da cidade ou á obra do arquitecto, para ter unha visión global: edificios destacados, autores cuxa obra alí é numerosa, estilos presentes. A pinza temporal é moi importante: as obras máis temperás que aparecen no noso ArchiMaps de Chicago son de mediados do século XIX, mentres que no mapa de Cidade de México que estamos a elaborar actualmente, aparecen edificios desde o século I.

Despois empeza a selección das obras, partindo das que podemos considerar “imprescindibles”, e abrindo aos poucos o encadre. Á vez, vaise establecendo unha clasificación por períodos históricos que é diferente para cada ArchiMaps.. É moi importante que cada mapa forme un todo coherente e equilibrado; procuramos abarcar todas as correntes, períodos e estilos presentes, tratando de deixar de lado os habituais prexuízos que podamos ter os arquitectos. Tentamos tamén ser rigorosos, e calquera dato contrástase antes de ser incluído.

Finalmente elabóranse as ArchiRoutes, rutas temáticas dentro de cada mapa e centradas nun autor, un período histórico ou unha zona da cidade especialmente relevante. Estas normalmente van xurdindo durante a elaboración do mapa, aínda que de cando en vez engadimos novas rutas aos ArchiMaps existentes.

A que segmento de público te diríxes?

O público obxectivo de ArchiMaps son claramente os arquitectos, pero buscamos tamén chegar ao público en xeral, ou polo menos a aquel con certas inquietudes culturais. Neste sentido, queremos contribuír á difusión da boa arquitectura: ArchiMaps pode utilizarse para localizar un edificio que interesa coñecer, ou á inversa, saber algo máis dun edificio co que nos topamos e chamou a nosa atención. Aspiramos a que nosa App exerza certo labor divulgativo.

Las ArchiRoutes permiten profundizar en aspectos particulares de la arquitectura de una determinada ciudad.
As ArchiRoutes permiten profundar en aspectos particulares da arquitectura dunha determinada cidade.

Compaxinas ou complementas esta actividade con outros labores ou noutros campos?

Non deixei de exercer a profesión de arquitecto, e compaxino o mellor que podo a miña dedicación á App co traballo diario no estudo. ArchiMaps é un proxecto moi persoal, e ofréceme a posibilidade de seguir, en certa maneira, en contacto coa investigación académica, algo que non quero perder.

En épocas de máis traballo é cando podo dedicarlle menos tempo, pero nunca o deixo totalmente de lado; para min é a mellor escusa para seguir lendo e aprendendo sobre arquitectura, algo que a miúdo deixamos de facer cando deixamos atrás a carreira e aumenta o ritmo de traballo.

A arquitectura, ten abertos moitas frontes de batalla (LSP, Bolonia, paro, precariedade laboral, COAs, ETSAs, emigración, comunicación, etc.), non serán demasiados para a polarización existente dentro da mesma?

Creo que ter moitas frontes abertas é inherente á nosa profesión, por sorte ou por desgraza; para min é unha das cousas que a fan interesante, e demostra complétao que é como disciplina. A arquitectura pódese exercer de moitísimas maneiras: desde unha perspectiva social, técnica, artística, ou legal, por dicir algunhas. Todas son válidas, e todas inflúen en algo tan esencial como son os espazos nos que vivimos. Pero desde logo hai temas asociados a ela que son complicados. A precariedade laboral, en especial a cuestión dos falsos autónomos e das prácticas non remuneradas nos estudos. Isto é algo que fai un dano terrible, e que mentres se tolere, ou se mire para outro lado, seguirá existindo.

ArchiMaps abarca no solamente arquitectura contemporánea, sino un panorama completo de todos los estilos y épocas.
ArchiMaps abarca non soamente arquitectura contemporánea, senón un panorama completo de todos os estilos e épocas.

Como vedes o futuro da arquitectura? E o da profesión? Que melloras crees que son fundamentais e que deberían ser postas en marcha de forma inmediata?

Ultimamente parece haber máis interese do público en xeral cara á arquitectura; esta e as súas implicacións valóranse e debátense, e hai moita presenza en medios xeneralistas de noticias relacionadas coa arquitectura. Todo isto é bo, desde logo. Pero ás veces, aínda que non sempre, percíbese un interese limitado á imaxe, que debe cegar e é de consumo rápido. Imaxino que todo isto tamén vén ligado á inmediatez, ás redes sociais, a esa modernidade líquida na que estamos mergullados. Hai máis presenza da arquitectura na sociedade, pero como en tantos outros temas, non se profunda; búscase o impacto, a presunta “xenialidade”: pero a boa arquitectura, como case todo, non nace soamente dunha idea xenial, senón de horas de traballo modelando esa idea; o da inspiración e a transpiración. Actualmente moita xente quere respostas fáciles e rápidas, brancas ou negras, a cuestións que sempre son complexas. Non só en arquitectura; vémolo tamén en política.

Doutra banda, preocúpame a percepción que ás veces se ten dos arquitectos desde a sociedade. E que conste que somos nós, como colectivo, os principais culpables. Ás veces transmitimos (axudados por algunhas publicacións) a idea dun profesional elitista, con ínfulas, moi preocupado pola súa creación e moi pouco polo que o cliente necesita, ou devandito doutra forma, por resolver os problemas que se lle expoñen. Se a isto engadimos que o que máis transcende adoita ser a obra pública (é dicir, pagada por todos), a polémica está servida. A nova filarmónica de Hamburgo é un edificio tremendamente interesante; pero o seu custo final multiplicouse por dez! En calquera outra disciplina, isto sería un fracaso, profesionalmente falando. Fai falta debate, e tamén autocrítica.

Como “emprendedor” que opinas dos arquitectos que “abren e/ou recuperan” novos campos e/ou enfoques da profesión?

Que vou dicir? Paréceme perfecto. Creo que reinventarse adoita ser positivo, sempre que un sexa realista. Ás veces podemos pecar de “ adanismo”, crendo que somos os primeiros que tentamos un novo camiño, ou que imos ser moito máis listos que outros que o tentaron e non o conseguiron.

Pero en xeral véxoo ben, e mesmo necesario. Hai que ser flexible e ter moi presente o mundo no que vivimos; hoxe en día máis que nunca. Están a producirse moitos cambios, e por moito que se pretenda atrasalos, son inevitables.

As comunicacións, o transporte, moitas cousas están a sufrir a súa pequena revolución, derivada á súa vez da revolución tecnolóxica. O que está a ocorrer cos taxis, o que lle pasou a Kodak hai uns anos… O exemplos son incontables.

Para acabar, que lles aconsellariades aos actuais estudantes e futuros profesionais de arquitectura?

Que sopesen as diversas posibilidades que unha profesión como esta ofrécelles. A materia de proxectos é a máis importante, pero non o é todo; estudando arquitectura uno pode ser ata bombeiro. Que aprendan a valorar a boa arquitectura polo que ten detrás, polo que consegue; un bo proxecto adóitao ser polos mesmos motivos hoxe, nos anos trinta, e no século XVII. Que durante a carreira empápense da historia da arquitectura; a día de hoxe aínda podemos aprender moito de, por exemplo, Borromini. E que non perdan nunca o interese pola arquitectura, por viaxar, e por aprender.

E, por suposto,

que se descarguen ArchiMaps!

ArchiMaps abarca no solamente arquitectura contemporánea, sino un panorama completo de todos los estilos y épocas.
ArchiMaps abarca non soamente arquitectura contemporánea, senón un panorama completo de todos os estilos e épocas.

Ángel Camacho · ArchiMaps
Outubro 2018

Entrevista realizada por Ana Barreiro Branco e Alberto Alonso Oro. Agradecer a Anxo o seu tempo e predisposición con este pequeno espazo.

Arquivado en: Alberto Alonso Oro, Ana Barreiro Blanco, baliza

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,