O pavillón de Pietilä | José Ramón Hernández Correa

5 (100%) 1 vote

Pavillón finlandés da Expo de Bruselas de 1958, Reima Pietilä

O arquitecto finlandés Reima Pietilä, cuxa mellor obra sexa talvez o Centro de Estudantes Dipoli, de Espoo (do que falaremos outro día), deuse a coñecer polo pabellón finlandés da Expo de Bruxelas de 1958. (Boa exposición. Recordade que xa falamos do pavillón español. Pero hai outros cantos moi interesantes, dos que talvez mereza a pena falar noutras ocasións. Xa veremos).

En principio este pabellón de mocidade non prefigura a obra de madurez (de moi poucos anos despois). Ou si? Non o sei. Pero fáilleme algo máis sinxelo de entender e, talvez, de explicar (ou de explicarmo a min mesmo).

Pietilä gañou o concurso do pabellón en 1957, catro anos logo de obter o título de arquitecto, e aínda moi influído pola escola. Alí fixéronlle traballar sobre as teorías de Theo van Doesburg, e fixéronlle reflexionar sobre a modulación e sobre a plasticidad do ángulo recto.

No seu pabellón utilizou unha modulación férrea, pero non esclavizadora. É dicir, aproveitou as vantaxes da modulación para controlar as formas e a estrutura, pero non caeu na rixidez, senón que soubo configurar un espazo expresivo e fluído.

Manifestou que quixera facer unha arquitectura natural e intelectual á vez, e iso, en certo xeito, caracteriza toda a súa obra: Unha especie de “racionalismo orgánico” ou de “organicismo racional”, o que lle emparenta co gran patriarca Alvar Aalto.

Tamén di que quere facer unha arquitectura “finlandesa”. Un non sabe que quere dicir iso, pero ve madeira e imaxínase que algo terá que ver.

’un desafío a la arquitectura moderna’ en la sala de la fundación ICO
Maqueta do pavillón finlandés da Expo de Bruselas de 1958 | Exposición “Un desafío a arquitectura moderna” na sala da fundación ICO

(Non sei por que, pero iso de utilizar a estrutura modular, geométrica, sinxela, para crear un espazo natural, libre e expresivo, creo que se podería aplicar tamén ao pabellón español. E é que se cadra Corrales e Molezún tamén teñen algo de finlandeses).

O pavillón está formado por “gaxos” paralelepipédicos escalonados, que por dentro xeran un espazo único e continuo mentres que por fóra aparecen como un volume fragmentado.

Pabellón finlandés de la Expo de Bruselas de 1958
Pavillón finlandés da Expo de Bruselas de 1958

A pel de madeira é moi “cálida”, “acolledora” e todo iso. Xa sabedes: finlandesa.

E, con todo, aínda que teñan expresións distintas, o interior e o exterior non se contradin.

Pabellón finlandés de la Expo de Bruselas de 1958 , Reima Pietilä | Fuente: Fundación ICO
Interior do pavillón finlandés da Expo de Bruselas de 1958, Reima Pietilä | Fonte: Fundación ICO

O espazo interior é continuo porque se puxo un falso teito inclinado de madeira, que converte en continuidade e unidade o que desde fóra aparece discontinuo e con cortes e saltos.

Este dobre xogo vainos a servir para estudar a este arquitecto interesantísimo. O moi tuno organiza estruturas sistemáticas e moi rigorosas, que lle permiten xogar cun espazo que a miúdo parece contradicilas; pero o que ocorre en realidade é que o seu intelecto e o seu raciocinio lévanlle a poñerse as cousas fáciles para poder xogar sen risco de naufraxio.

Pabellón de Finlandia para la Exposición Internacional de Bruselas de 1958 (1956-58)
Pavillón de Finlandia para a Exposición Internacional de Bruselas de 1958 (1956-58) | Fonte: lostonsite.wordpress.com

Pietilä sabe nadar e gardar a roupa.

Leo que este pavillón de Pietilä, entre tantos magníficos pavillóns daquela Expo, foi considerado o mellor. Non sei por quen. Non sei si foi unha especie de título oficial. A min, con todo, gústame máis o español. Creo que a xenial idea de Currales e Molezún resolve do xeito máis sinxela e máis intelixente todas as solicitaciones e requerimientos. Este finlandés si é máis “vistoso”.

Pabellón de Finlandia para la Exposición Internacional de Bruselas de 1958 (1956-58)
Planta e alzado do Pavillón de Finlandia para a Exposición Internacional de Bruselas de 1958 (1956-58)

Pero non se trata de pelexar nin de competir.

Quedémonos, primeiro, co descubrimento dun arquitecto moi importante pero que cada vez se coñece e aprecia menos. Quen non o coñecésedes aproveitade para buscar cousas súas. Xa veredes como merece a pena.

Reima Pietilä con su esposa Raili, con quien hizo casi todas sus obras. Foto: MFA
Reima Pietilä ca súa esposa Raili, con quen fixo casi tódalas súas obras | Foto: MFA

José Ramón Hernández Correa · Doutor Arquitecto
Toledo · abril 2012
Autor do blogue arquitectamoslocos?

José Ramón Hernández Correa

Nací en 1960. Arquitecto por la ETSAM, 1985. Doctor Arquitecto por la Universidad Politécnica, 1992. Soy, en el buen sentido de la palabra, bueno. Ahora estoy algo cansado, pero sigo atento y curioso.

follow me

Arquivado en: artigos, José Ramón Hernández Correa

Tags: , , , , , , , , , , , , , ,