O exterminio da cabra | José Ramón Hernández Correa

-Señores: a economía do noso país ameaza ruína, é xa un vello fenómeno ante o cal só quédanos buscarlle unha solución e deixar xa de lamentalo. Vou ser breve e vou dicirvos, tan rápidamente como poida, a medida, a única medida, para o que creo debemos solicitar do poder público a súa rápida implantación: España é un país, amigos meus, no que, sen demora algunha, débese ir ao rápido exterminio da cabra. Creo que é necesario que todas as cabras morran para que nós podamos seguir vivindo.

Camilo José Cela
“Ah, as cabras!”
O Galego e  súa cuadrilla

Levo uns cantos anos buscando números da revista Nova Forma, e teño que recoñecer avergoñado que logo de tanto tempo acabo de conseguir o meu sexto exemplar. Tan só seis. Sobre un total de cento once non pode dicirse que o meu sexa unha desbocada carreira cara ao éxito. (Por certo, aproveito para dicirvos, amables lectores, que si tedes por aí algún número da revista admito donaciones, ou ata vendas a prezos razoables. Moitas grazas).

Portada de la Revista Nueva Forma, no.65. Junio de 1971
Portada da Revista Nova Forma, nº 65. Xuño de 1971

O número que acabo de conseguir é o 65 (xuño 1971), dedicado a Higueras e a Miró. Tamén está dedicado, lateral e subrepticiamente, a Camilo José Cela. Juan Daniel Fullaondo (director da revista) tiña o san costume de aderezar as imaxes de arquitectura e doutras artes con citas literarias que aparentemente non tiñan nada que ver coas obras mostradas. Neste número son de Cela, e, concretamente a que copiei ao principio está na páxina 37, xunto á “coroa de espinas”, que aparece (en xuño de 1971) como Centro Nacional das Artes e da Cultura, ao comezo do seu azarosa existencia.

As citas de Cela así, como tiradas a bato, dan moita risa.

Que ten que ver esa cita con ese edificio?

Directamente nada, pero indirectamente todo. Esa cita, dalgunha maneira, ten que ver con todos nós.

Sempre hai alguén disposto a dicirnos que a nosa salvación pasa polo exterminio dalgún tipo de cabra, e parécenos ben. Vénnos ben o que sexa, sempre que sexa pola nosa salvación. Ata que nos damos conta de que as cabras somos nós.

A “coroa de espiñas” é unha cabra tola concibida por dúas cabras (Higueiras e Miró). O texto de Cela xunto á foto do edificio lévanos a pensar que todos os males da humanidade teñen por causa e orixe este tipo de disparates, bosquexados por este tipo de xente disparatada.

A xente que quere “facer algo” é moi molesta. Non queda quietecita. E non digamos se, sobre ese desexo de facer algo, faio. Co fácil que sería que todos fósemos mansos, sensatos, educados, circunspectos, como ovellas emasculadas, no canto de díscolos como chivas tolas. As cabras,

ah, as cabras!

Bichos montaraces, incívicos e nada prácticos.

Durante case toda a miña vida sentinme cabra nalgún sentido, dalgunha maneira, máis ou menos. E vin como o poder, o sistema, o estado, clamaba polo exterminio da xente como eu para que así o resto da sociedade puidese vivir.

Corrixo: Ninguén promulgaba o exterminio da xente como eu, senón o exterminio do que eu (e todos) temos de cabra. É dicir, a mutilación das partes caprinas en todos nós.

Concretamente, no que se refire á miña profesión de arquitecto, desde que empecei a exercela (1985) vivín moitos cambios, todos encamiñados a suprimir certas caprinidades nosas, e das que se falaba como de privilexios, choios, exclusivas, mamandurrias, abusos, etc. Así, aos poucos, chegouse á idea xeneralizada de que traballar con liberdade naquilo para o que un se formou, e cobrar uns honorarios xustos por iso é algo fóra de toda sensatez; algo propio de cabras.

Hoxe os que acaban a carreira de arquitectos consideran unha sorte traballar como bolseiros sen cobrar, e cousas parecidas.

Relede agora o texto de Cela e tentade poñelo en boca do Ministro de Econonía e Competitividade. Non vos soa? E en boca do Ministro de Facenda, e do Presidente do Goberno, e do decano da vosa universidade, e do de calquera colexio de arquitectos, ou de médicos, ou de avogados, e do alcalde da vosa cidade, e do presidente de calquera banco. Xa fai menos graza.

Pero non quero seguir referíndome aos problemas dos arquitectos, que, a pesar de todo, vistos desde fóra seguen parecendo problemas de privilexiados. E non hai nada máis feo que ver a un millonario chorando porque o seu caviar está lixeiramente pasado. Témome que todo o que digamos respecto diso será tomado desa forma. Así que o deixo aí.

O exterminio da cabra refírese a cada un de nós, e cada un pódeo ler na clave que queira.

“É necesario que todas as cabras morran para que nós podamos seguir vivindo”.

E quen é eses “nós”? Pois eu diría que deben de ser os cabróns.

Vou ver a un amigo meu que traballa nun magnífico edificio de oficinas, e quédome atónito cando me di que xa só permanece ocupada a planta primeira. E eles iranse pronto de alí. A amigos e familiares (que vos vou a contar) están a botarlles ou lles están precarizando as súas condicións de traballo dunha maneira tan descarada que só pode presaxiar máis paro ou máis escravitude. (Dereitos? Soldos decentes? Vantaxes? Benestar?).

As cabras estamos nas últimas.

A cambio diso, cada vez vemos máis cordeiros.

Á parte do drama económico no que vivimos, (“Señores: a economía do noso país ameaza ruína”), aínda me pasma máis o drama socio-cultural. No medio deste marasmo o pobo celebra as mamarrachadas dos grandeshermanos, os túsíquevales, os tíratedesdeeltrampolín e as belenesestébanes. Todos babean con pracer vendo estas cousas despois de volver dun traballo no que lles dixeron que non lles van a pagar as horas extras, e, aínda por riba, aplauden con arrobo a un arquitecto dei-vi-non (pero o que se di dei-vi-non) que di que ese vaso do estudio é un ho- rrrrorrrr, e tamén ven compracidos na tele (esa arma de destrución masiva, ese matacabras que todos temos en casa) unhas mansións tremendas, uns cochazos obscenos e uns personajillos impresentables que presumen de riqueza monetaria e de aridez mental.

Que nos pasou? Non eramos cabras?

Parece que xa nos exterminaron. Xa nin sequera tiramos ao monte. Neste marasmo volve tomar sentido a coroa de espiñas de Figueiras e Mirou, e o seu colosal fracaso, o seu grandioso fracaso de cabra.

Vivan as cabras.

Aínda que xa quedan poucas. Esperemos que quede unha mínima brasa, un pequeno esqueje, un testemuño. Esperemos dar aínda un pouquiño de guerra, aínda que só sexa protestando. Pongámoselo o máis difícil posible aos cabróns.

José Ramón Hernández Correa
Doutor Arquitecto e autor de Arquitectamos locos?
Toledo · maio 2013

José Ramón Hernández Correa

Nací en 1960. Arquitecto por la ETSAM, 1985. Doctor Arquitecto por la Universidad Politécnica, 1992. Soy, en el buen sentido de la palabra, bueno. Ahora estoy algo cansado, pero sigo atento y curioso.

follow me

Arquivado en: faro, José Ramón Hernández Correa

Tags: , , , , , , , , , , , , ,