O arquitecto Auzelle e os decoradores cinematográficos | Jorge Gorostiza

El arquitecto,1965,Robert Auzelle
El arquitecto, de Robert Auzelle

Hai uns días por casualidade conseguín un libro que non coñecía, O arquitecto, escrito por Robert Auzelle en 1965. A verdade é que empecei a velo polo final e na nota (38) lin isto:

«o gusto dos decoradores de cinema maniféstase, se non francamente mediocre, case sempre discutible. Por outra banda, con frecuencia acumulan equivocacións estruturais e cometen erros de estilo».

Impresionado coa contundencia e a inxustiza do comentario, seguín hojeando o libro e sorprendeume ver unha fotografía da película Enrique V na que se ve como izan cun basto guindastre a un cabaleiro con armadura sobre un cabalo, con este pé de foto:

«En verdade trátase dun filme “histórico”; pero non deixa a menor dubida a autenticidade desta técnica».

Auzelle contradise e ao parecer non todos os «decoradores de cinema» «acumulan equivocacións».

Hai uns meses escribín sobre outro arquitecto que estaba en contra do cinema, por tanto, non debe sorprender a animadversión e o descoñecemento que ten Auzelle do traballo dos bos escenógrafos cinematográficos. É curioso, porque a nota antes mencionada, corresponde a unha parte do libro na que escribe sobre o poder do cinema como transmisor da arquitectura, o texto é o seguinte:

«Aínda nos queda o cinema, cuxa vantaxe é a de tomar en consideración o movemento e o tempo.

Numerosos éxitos demostran xa que do espazo arquitectónico pode proporcionar evocacións saturadas de interese. Adoece do inconveniente de zafarse, aínda menos que os demais, da subxectividade. E a súa limitación estriba en non poder mostrarnos máis que o que existe, dado que, calquera que sexa o seu grao de perfección, non podemos dar a lombeirada aos decorados e ás reproducións (38).

Con todo, o cinema significa un válido medio de coñecer e unha ferramenta pedagóxica aínda en exceso menosprezada. Algúns bos filmes poderían actuar como poderoso paladión do ensino. Permitirían explicar de maneira subxectiva, está claro, pero meditada e concreta, á arte da composición. E iso, por multiplicación dos puntos de vista e o seu engarce segundo diferentes ritmos, que darían a entender o valor dinámico dalgúns espazos ou, ao contrario, por presentación de imaxes, fixas e panorámicas, tomadas desde o mesmo punto de vista, para chamar a atención do espectador sobre determinado elemento que magnifica o espazo.

En verdade, todas as posibilidades do cinema, desde o travelling ou cazcalcar (sic) da cámara, ata o zoom ou paso súbito do gran angular ao teleobjetivo, do plano á sobreimpresión, non bastan para seguir a mobilidade do espírito no seu beatífica contemplación, nas fronteiras do coñecemento obxectivo e da visión interna. Mais, recoñezamos que se achegan a elas de marabilla e que, manexadas por un egrexio artista, poderían dar razón, con moita eficacia, das calidades dunha composición arquitectónica.

En verdade, todas as posibilidades do cinema, desde ou travelling ou cazcalcar (sic) dá cámara, ata ou zoom ou paso súbito do gran angular ao teleobjetivo, do plano á sobreimpresión, non bastan para seguir a mobilidade do espírito non seu beatífica contemplación, nas fronteiras do coñecemento obxectivo e dá visión interna. Mais, recoñezamos que se achegan a elas de marabilla e que, manexadas por un egrexio artista, poderían dar razón, con moita eficacia, dás calidades dunha composición arquitectónica».

Non se sabe se Auzelle coñecía os textos de Robert Mallet-Stevens, que corenta anos antes, xa escribira artigos nos que propoñía que o cinema cumprise esta mesma función divulgadora da arquitectura.

Jorge Gorostiza, arquitecto.
Autor do blogue Arquitectura+Cine+Ciudad
Santa Cruz de Tenerife, xullo 2015

Jorge Gorostiza

Doctor arquitecto, proyecta y construye edificios y desarrolla trabajos de urbanismo. Desde 1990, publica numerosos artículos sobre cine y arquitectura en medios de su localidad, revistas como Nosferatu, Nickleodeon, Academia, Lateral, Cahiers du Cinema… y en varios volúmenes colectivos. Entre el 2000 y el 2005 dirige la Filmoteca Canaria. Imparte conferencias sobre arquitectura y cine en instituciones como el CAAM en Gran Canaria, la UIMP, el CENDEAC en Murcia, INCUNA en Gijón, Fundación Telefónica, la ETS de Arquitectura y el CCCB de Barcelona, las ETS de Arquitectura de La Coruña, Sevilla, Valencia y SEU madrileña, La Ciudad de la Luz en Alicante, la UNED en Pamplona, en varios colegios de arquitectos, así como en las universidades del País Vasco, Gerona, Valladolid, Málaga, Granada, SEK en Segovia y CEES de Madrid. Jurado en varios festivales cinematográficos, como los de Alcalá de Henares (2001), San Sebastián (2002), Sitges (2003), Las Palmas (2005) y Documentamadrid (2005), y comisario de las exposiciones Constructores de quimeras. (Centro Conde Duque, Madrid, 1999) y La arquitectura de los sueños (Capilla del Oidor, Alcalá de Henares, 2001).

He publicado bastantes libros y muchos artículos, he impartido conferencias, he sido comisario de exposiciones y jurado en muchísmos festivales. Si quieren saber más no duden en consultar mi blog ARQUITECTURA + CINE + CIUDAD.

follow me

Arquivado en: arquitectos, arte, capturas, cine, Jorge Gorostiza

Tags: , , , , , , , , ,