Do edificio híbrido ao edificio complexo | Aurora Fernández Per – Javier Mozas

5 (100%) 1 vote

Urban-Think Tank. Fábrica de Cultura BAQ. Barranquilla (Colombia), 2013-2017
Urban-Think Tank. Fábrica de Cultura BAQ. Barranquilla (Colombia), 2013-2017

O edificio híbrido.

O noso interese por este tipo de proxecto xorde a partir do consumo do territorio. A cidade dispersa é a orixe de gran parte do dano que sofre o planeta. Non só aumenta a emisión de gases a causa do transporte e do consumo individualizado, senón que diminúe a vertebración social e a posibilidade de intercambio. Mesmo nunha contorna como o actual, onde aparentemente todo se desenvolve na nube.

Del edificio híbrido al edificio complejo
Do edificio híbrido o edificio complexo

edificio híbrido1, capaz de exercer unha forza centrípeta, capaz de neutralizar as forzas centrifugas que expulsan á poboación fóra da cidade.

Durante o reinado do Movemento Moderno, a segregación de funcións creou os barrios residenciais, os centros comerciais, os centros de negocios, os polos industriais, os campus universitarios, as cidades sanitarias, as cidades de lecer, os complexos culturais… Cada un destes recintos ben delimitados funciona unhas horas ao día. O resto permanece en standby, esperando en silencio aos seus usuarios, que deben percorrer varios quilómetros para ir dun sitio a outro da cidade. Este malgaste de enerxía e materia, tanto a que se empregou na construción como a que se consome diariamente no seu uso e o seu standby, é un agravio ambiental.

A mellor maneira de remedialo é intensificar temporalmente o uso das estruturas. Aquí é onde xorde a oportunidade para a hibridación

De que maneira pódese intensificar o uso das distintas funcións que Le Corbusier delimitou en habitar, traballar, recrearse e circular?

Cun edificio híbrido, cuxo propósito é sumar, relacionar, conectar, compartir, fronte a disgregar ou segregar.

100 storeys building. Theodore Starrett
100 storeys building. Theodore Starrett

Os híbridos son estruturas capaces de albergar programas dispares, de promover a interacción de distintos usos urbanos e de combinar a actividade privada e a pública. Promoven a vivenda, o espazo público e os equipamentos, principalmente, dando resposta a tres dos problemas cruciais da nosa sociedade:

– a escaseza e o custo da terra,

– a monofuncionalidad dos novos desenvolvementos,

– a deterioración dos centros urbanos.

Del edificio híbrido al edificio complejo linked hybrid, Steven Holl

Dos híbridos aos edificios complexos.

Con todo, a promoción e o deseño dun edificio híbrido leva unha enorme dificultade debido á excepcionalidade da súa realización. Actualmente propóñense cantidade de proxectos que poderían considerarse de programa híbrido, pero dificilmente chegan a construírse. E, se se constrúen, perden gran parte da súa mestizaxe polo camiño.

Ao mesmo tempo, aumenta a complexidade dos programas para as tipoloxías convencionais. O proxecto debe ofrecer ao usuario un abanico de posibilidades cada vez maior, é dicir, o acceso universal a calquera uso. As diversas actividades que poden desenvolverse obrigan a unha anticipación no deseño, a contemplar a indeterminación de Koolhaas en cada programa. Todo pode ser e debe poder ser. Os centros culturais, cívicos ou deportivos deben poder albergar actividades de todo tipo e para todos. Os edificios de vivendas teñen que ampliar a súa paleta de tipoloxías para conter unidades de convivencia máis variadas, en moitos casos, con servizos engadidos.

É dicir, está a evolucionarse da hibridación de funcións á complejización da función.

Esta nova tendencia de edificios complexos2 son estruturas nas que a complexidade é un concepto positivo no proceso de deseño.

Segundo o tipo de complexidade, poden identificarse distintos tipos de edificios: xeradores, interiores-elo, mesturadores e contadores de historias.

Cedric Price. Fun Palace. 1963-1977
Cedric Price. Fun Palace. 1963-1977

Os xeradores son edificios que, desposuídos de todo o continxente, evolucionan máis rapidamente e son capaces de anticipar posibles cambios, de reconfigurarse para adaptarse aos cambios de programa. Son os que mellor xestionan a indeterminación ou incerteza. Cedric Price foi quen madurou este concepto ao longo dos seus proxectos.

Del edificio híbrido al edificio complejo Cedric Price. Studio Muoto. Edificio para un Campus. París Saclay, 2016
Studio Muoto. Edificio para un Campus. París Saclay, 2016

O interiores-elo non son un todo continuo. Son un todo complexo fabricado a partir de presenzas continuas, de interiores liberados e felizmente relacionados.

A continua presenza vén dada pola tendencia para deseñar espazos fluídos nos que se realizan funcións simultáneas. Pénsese, por exemplo, nos novos espazos de traballo ou nos novos espazos educativos, onde o usuario deambula e decide onde quere ter o seu espazo. Esa liberdade de uso obriga a deseñar espazos que antes fosen pechados, compartimentados, cheos de fronteiras e límites e que, de súpeto, ábrense, non porque sexan un todo continuo, senón porque son un todo complexo, unha suma de subtraccións. A estes interiores chamámolos elo porque son capaces de unir e deixar que os usuarios establezan tempos simultáneos dentro dunha continua presenza.

Flores & Prats. Sala Beckett. Barcelona, 2016
Flores & Prats. Sala Beckett. Barcelona, 2016

Os mesturadores son edificios con alta carga de usos estimulantes, que revitalizan o tecido urbano con efecto multiplicador.

Son capaces de albergar as combinacións máis variadas de unidades de vivenda. Xorden residencias de estudantes mesturadas con vivendas sociais, con residencias de anciáns ou apartamentos asistidos. Mesmo con vivendas compartidas ou coliving.

De Smet Vermeulen Architecten. Iglo project. Amberes (Bélgica), 2006-2014
De Smet Vermeulen Architecten. Iglo project. Amberes (Bélgica), 2006-2014

Os contadores de historias son aqueles edificios que falan a partir do ollo e do cerebro do arquitecto, das súas conexións coa realidade, a cultura ou a historia.

Traballan a complexidade do contexto. Son capaces de entender o idioma do continuo histórico, dialogar fluidamente coa súa contorna e propoñer novos relatos.

NLarchitects. Spielbudenplatz Urban Plan. BeL Sozietät für Architektur. St Pauli, Hamburg (Germany), 2015
NLarchitects. Spielbudenplatz Urban Plan. BeL Sozietät für Architektur. St Pauli, Hamburg (Germany), 2015

Aurora Fernández Per – Javier Mozas
a+t research group fundouse en 2011 e está formado pola xornalista Aurora Fernández Per e o arquitecto Javier Mozas. O seu obxectivo é difundir as súas investigacións en vivenda colectiva, densidade, usos mixtos e espazo público a través de a+ t architecture publishers.
Vitoria-Gasteiz, novembro 2017

Notas.

1 Definido exhaustivamente na publicación This is Hybrid.

2 Recogellido na serie Complex Buildings da revista a+t.

Extracto de la conferencia impartida en el Master habilitante de la ETSAB por a+t research group (Aurora Fernández Per, Javier Mozas).

Aurora Fernández Per – Javier Mozas
Aurora Fernández Per es periodista y Javier MozasS es arquitecto y urbanista. Ambos son fundadores de a + t architecture publishers, 1992, y editores de la revista de arquitectura a + t desde 1992 hasta la actualidad, así como fundadores en 2011 del grupo de investigación a + t – cuyo objetivo es promover la ciudad compacta a través de la investigación y el análisis-. Son además autores y editores de numerosas publicaciones, incluida la serie ‘Densidad sobre vivienda colectiva’.
follow me

Arquivado en: Aurora Fernández Per - Javier Mozas, faro

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,