Cando todo se afunde | José Ramón Hernández Correa

5 (100%) 1 vote

Propóñome non falar de cousas tristes neste blog. Principalmente porque iso non serve para nada; nin sequera para desafogarse. Chorar é bo, mesmo hixiénico, pero queixarse de todo é de nenazas, ou de futbolistas. Ademais, ¿que vou dicir? Todos o sabemos. ¿Para que insistir? Así que non entrarei a ese trapo.

A vida é moi inxusta, naturalmente que si. Iso xa o aprendín de neno cos programas de Félix Rodríguez de la Fuente. A parelliña de leiróns caretos estaba tan contenta preparando o seu tobo e acopiando comida para o inverno e de súpeto chegaba o voitre leonado e zasca! Non hai dereito. Isto non debería ser así. Xusto cando lles colleras cariño aos leiróns, non me amoles.
Todo é así de cruel. É a vida.

Home chorando | arquitectamoslocos.blogspot.com.es

Os arquitectos tivemos moito traballo e moita prosperidade hai uns anos, e de súpeto rematou todo. Non é que baixásemos un cincuenta, un sesenta un setenta por cento. É que fixo pum e quedamos a dous velas. E os últimos traballos que fixemos nin os cobramos nin os cobraremos nunca, pero temos que seguir pagando, e pagando, e pagando.

Ben, isto é así.
Xa está. Rematouse.
Claro. E que lle imos facer. Ademais disto moita xente padece enfermidades inxustas e toda sorte de desgracias que non merecen. ¿Por que? Así foi sempre, pero agora parece que é máis. Todo é máis gris, máis triste, máis inxusto, e todo colabora a que esteamos cun desánimo e un pesimismo terribles, que tinguen todos os aspectos e amárgannos aínda máis nosa vida.

Non se pode dicir nada. Non teño dereito a dicir nada máis, nin sequera a tentar quitarlle ferro a todo isto, porque o ten. Ten moitísimo ferro.

Persoas que non só non poden gañarse a vida, non poden subsistir, senón que, sobre todo, senten inútiles, senten fracasadas, senten incompetentes, torpes, parvas, erradas, estúpidas, ignorantes.

¡Non! Iso si que non!

Xente que se pon a estudar inglés, ou informática, ou o que sexa, porque necesita dicirse a si mesma que a culpa non é súa. Pois claro que non é culpa súa! Estaría bo! Xente válida, que sabía (e sabe) calcular unha estrutura de formigón, que sabía (e sabe) vender un piso, alugar unha praza de garaxe, preparar un contrato de compravenda, facer unhas mestras nun pano, montar a ferralla dunha viga ou cravar unha estaca para un reformulo. E agora resulta que non saben nada. Hai que reinventarse. Hai que reconverterse, dinnos.

Advírtovolo: Non me digades que teño que reinventarme. Se apreciades a vosa integridade física non mo digades. Pois claro que nos estamos reinventando todos, a cada momento e á forza, aceptando traballos e facendo parvadas que xamais sospeitariamos, dando máis voltas que un parvo, gastando gasolina para nada, de acá cara alá, chamando mil veces para ver se nos pagan polo menos unha parte das facturas que nos deben (e pasando máis vergoña que os nosos debedores, e non cobrando nin un chavo de ninguén), indo a cursos chorras que organizan os colexios, as escolas, os institutos e os viveiros de empresa, facéndonos emprendedores quen sempre o fomos, que nos pasamos a vida aí, no rodo, esperando ao touro a portagayola sen máis armas que un lapis, un escalímetro e unha calculadora, e que xamais tivemos medo a ningún miura nin a ningún vitorino. O que pasa é que se acabaron os touros e agora tócanos tourear garrapatas e mosquitos, que non só é máis difícil, senón que ademais, fagas o que fagas e por máis que traballes e sufras, non se poden tourear, nin podes conseguir deles ningunha orella nin ningún rabo.

Estamos afeitos darnos cabezazos contra un muro, pero xa non atopamos nin o muro para abrirnos a cabeza. Por favor, unha boa parede para estampar nela a sesera. Non pedimos máis.

Sempre estamos a dicir que estudamos unha carreira difícil, moi esixente, pero apaixonante, e que exercemos unha profesión non menos difícil, non menos esixente e non menos apaixonante. Agora, con todo, sentimos que vivimos unha época moi dificil e moi esixente, pero nada apaixonante, e habémosnos/habémonos desapasionado completamente. Caéronsenos todos os paus do sombrajo e démonos conta de que non hai nada.

E con todo…

E con todo eu non vira ata agora a tantos arquitectos entusiasmados pola arquitectura. Na época disparatada do boom estabamos todos demasiado ocupados facendo encostados, ou o que fóra, e non tiñamos tempo nin de hojear os nosos libros, nin de ler, nin de pensar.

Agora, pola contra, quédanos menos diñeiro para comprar libros, pero máis tempo para ler os que compramos entón, e aos que non fixemos o caso que merecen.

Agora moitos arquitectos (novos e non tanto) soben e soben fotos de arquitectura a facebook e a twitter, teñen blogues, entran en debates… aman a arquitectura máis que nunca e móstrana e comentan.

Por outra banda, había entón demasiados arquitectos que camiñaban varios centímetros por encima do chan, e non deixa de ser consolador que por fin tomasen terra e volvéronse humanos. Era unha cousa moi rara ter que soportalos e sufrilos.

Eu vexo e leo a compañeiros moi namorados da arquitectura, moi entregados a ela, moi intelixentes e con moito talento. Oxalá se puidese vivir disto. Oxalá o mero amor á arquitectura fóra en si mesmo unha forma de vida. (Case o é, só que non paga a hipoteca nin os zapatos).

Homero, que era un machada dicindo perogrulladas cun gran alento, di na Odisea (canto VII) que

“non hai cousa máis inoportuna que o maldito estómago, que nos incita por forza a acordarnos del”,

e como tamén era un machada repetindo os conceptos, volve dicir no canto XVII:

“Cando ten apetito, non é posible acalar ao maldito estómago que tantas desgrazas adoita carrexar aos homes”.

E outra vez no mesmo canto:

“O miserable estómago, o maldito estómago, que proporciona males sen conto aos homes”.

A idea é que os seres humanos seriamos capaces de facer heroicos xestos e de afrontar especulativas filigranas se non fóra pola necesidade que temos de encher o estómago todos os días; necesidade que nos leva a vender crecepelo de porta a porta, a ser cronistas deportivos ou mesmo a traballar.

Ben. Vale. Iso é indiscutible. Non o podo esquecer nin desprezar. Non podo facer un canto de amor á arquitectura e dicir aos meus compañeiros que gocen coa súa contemplación e co seu estudo aínda que non teñan os mínimos ingresos imprescindibles para afrontar as máis perentorias necesidades da vida.

Pero si que me atrevo a falarlles doutro Homero: Un filósofo práctico. Un “pobre home” (para min un home rico, feliz e privilexiado onde os haxa) que soña con paraísos sinxelos: a cervexa, a tele, haraganear os domingos (e o resto da semana), comer… Traballa pouco, e os erros que comete acábanse solucionando por si sós. A súa muller adóralle e os seus amigos tamén.

Quen dá máis?

Cando todo derrúbase, cando xa non sabemos onde mirar nin onde agarrarnos, aparece a voz autorizada de Homer, o seu exemplo poderoso:

-Que non renda o pánico! Recuperarei o diñeiro vendendo un dos meus fígados. Podo vivir cun.
Porque Homer si sabe o que quere, e como conseguilo, e ensínanos a todos.
-Toda a vida tiven un soño: conseguir todos os meus obxectivos.
E non se engurra porque a outros lles vaia mellor que a el. Que vai.
-Terá todo o diñeiro do mundo, pero hai algo que nunca poderá comprar… Un dinosauro!
É conformista, plácido, feliz. Nada de reinventarse, nada de facer cursos estúpidos:
-Fillos: Tentástelo ao máximo e fracasastes. A lección é: Non tentalo nunca.
E cando, a pesar de todo iso, o mundo derrúbase:
-Normalmente non rezo, pero se estás aí sálvame, Superman.

José Ramón Hernández Correa
Doutor Arquitecto e autor de Arquitectamos locos?
Toledo · septembro 2013

José Ramón Hernández Correa
Nací en 1960. Arquitecto por la ETSAM, 1985. Doctor Arquitecto por la Universidad Politécnica, 1992. Soy, en el buen sentido de la palabra, bueno. Ahora estoy algo cansado, pero sigo atento y curioso.
follow me

Arquivado en: artigos, José Ramón Hernández Correa

Tags: , , , , , ,