Arquitectura Moderna | bRijUNi

O moderno, ou quizá o novo, sempre pasou por ser algo bo. Un quería ou perseguía ser moderno, ou parecelo, ata que caeu na conta de que o moderno foi onte e que o suspiro do presente era inasible, e a aspiración de modernidad, tamén. A historia e a idade por sorte, axudan a entender, e dinlle a un que en realidade o que quere ser non é moderno senón contemporáneo, un tipo da época na que vive, e por fin entende o concepto de zeitgeist e pretende vivir de acordo ao mundo no que lle tocou vivir, un mundo contemporáneo e claro, moderno, aínda que unha cousa e a outra non sexan equivalentes.

Paul Rudolph diante do edificio das Artes & Arquitectura, 1963 | paulrudolph.org

En arquitectura, ninguén se autodefiniría como moderno (excepto nas revistas máis vulgares) nin querería que a súa arquitectura fose moderna, xa que todo o mundo sabe o que é a arquitectura moderna, asociada a un determinado periodo histórico que xa deixamos atrás. Tan atrás que ata Philip Johnson fai case sesenta anos xa sinalou cales eran as setes muletas, ou muletillas, da arquitectura moderna, que aínda existía como tal. Eran, segundo Johnson, sete: a historia, os debuxos bonitos (que non son arquitectura só por ser bonitos), a utilidade, o confort, o barato, o servizo ao cliente e a estrutura; (history, pretty drawings, utility (usefulness), confort, cheapness, serving the client, structure). Malia todo, non pode dicirse que estivese moi acertado e unha análise non moi profundo podería desmontar moitas desas ideas, empezando quizá pola dunha arquitectura moderna e á vez pretendidamente barata, por non falar dunha arquitectura que proporcionase confort e servizo ao cliente, ideas que non están en absoluto presentes nalgunhas dos edificios máis coñecidos da arquitectura moderna, que eran máis ben todo o contrario: caros, pouco confortables e nada ao servizo do usuario ou cliente.

Dous anos máis tarde, Paul Rudolph conveu que eran seis os determinantes da arquitectura moderna, aínda que non se refería á arquitectura en xeral senón á forma arquitectónica en particular, é dicir, facía unha valente e quizá ousada equivalencia entre arquitectura e forma. En calquera caso, os seis determinantes da forma arquitectónica eran, para Rudolph: a contorna do edificio, a súa relación con outros edificios e o lugar; o aspecto funcional; a rexión, o clima, a paisaxe e as condicións de luz natural ás que un se enfronta; os materiais; as especiais esixencias psicolóxicas do espazo; e a relación co espírito dos tempos. Resumindo: contorna, función, clima e paisaxe, materiais, esixencias psicolóxicas do espazo e zeitgeist. Habendo sido Rudolph un formalista moi convencido, sorprende atopar tantos condicionantes externos que pouco parecían ser tidos en conta en edificios máis preocupados da volumetría ou a expresión dunha materialidad sincera que da contorna, o clima ou a paisaxe.

En ambos listados, apenas coincidentes malia a proximidade temporal, sorprende non só iso, a disparidad de condicionantes que ambos apuntan, senón tamén a ausencia de referencia algunha a un dos conceptos nos que se inspirase originalmente o Movemento Moderno e a súa arquitectura, que non é outro que o de Gesamtkunstwerk (obra de arte total). É dicir, non é estraño non atopalo nestes listados de Rudolph e Johnson, si con eles, en certo xeito, tamén se están explicando eles mesmos e a súa arquitectura. Con todo, si que parece unha perda ao longo do tempo, da arquitectura moderna e as súas aspiracións, máis aló da retórica maquinista da casa como máquina de habitar e as súas derivadas, que en certo xeito poderían asimilar esa aspiración de integración de todas as artes; ou de todas as técnicas.

Texto por bRijUNi arquitectos: Beatriz Villanueva Cajide -Arquitecto e Master en Proxectos Arquitectónicos Avanzados (ETSA Madrid)- e Francisco Javier Casas Cobo -arquitecto e Master en Teoría, Análise e Historia da Arquitectura (ETSA Madrid).

bRijUNi arquitectos

Beatriz Villanueva es Arquitecta, Master en Gestión de Espacios Virtuales, Master en Proyectos Arquitectónicos Avanzados y PhD (ABD) con su tesis “Arquitectura y Compromiso. Actualización y revisión crítica de los manifiestos de arquitectura”, dentro del grupo ARKRIT de teoría y crítica (ETSAM).

Francisco J. Casas es Arquitecto, Master en Análisis, Teoría e Historia de la Arquitectura y PhD (ABD) con su tesis “Fundamentos Historiográficos, Teóricos y Críticos de los años 50” dentro del Departamento de Composición Arquitectónica (ETSAM).

follow me

Arquivado en: bRijUNi, faro

Tags: , , , , , , , , , , , , ,