Arquitectura, xeometría e paisaxe | CREUSeCARRASCO

Propoñemos interpretar o significado da geometría e a paisaxe a partir do tradicional debate entre o sensible e o racional en arquitectura, facendo unha formulación de equilibrio entre definicións que, na súa aparente contradición, responden a fases dun percorrido cíclico, o que realizamos cando proxectamos e construímos unha obra.

A ARQUITECTURA constrúe un espazo que vai ser usado. Esa cuestión racional e necesaria só se comproba cando se experimenta e vívese.

Por iso, aínda que a orde que propón responda a un comportamento coñecido, case globalizado, a súa forma interprétase co que sucede, co non apreso. Así, penetrarse na arquitectura supón ir paso a paso, como o fan a luz e o aire.

A natureza, na súa devir cíclico e equilibrado, pon en tensión, a partir da forza de gravidade (acción), a forma, dimensión e o peso dos seus elementos. A resposta (reacción), mostra, con todo, con precisión, a súa disposición ordenada na paisaxe. A arquitectura, intégrase na paisaxe, recoñecendo este equilibrio na propia idea construída. A construción representa esa orde. (Portiño / PortoDeNegros)

A GEOMETRÍA referencia ese movemento, sintetizando a orde e facendo visible a estrutura formal dese espazo e, xa que logo, a súa capacidade para ser construído e reproducido. Como pauta, manexa e recoñece o hábito e a convención, a disciplina.

As formas, na natureza, son unha resposta directa a esa acción (fenómeno). En arquitectura, tamén de forma directa, a unha estratexia de supervivencia (necesidade/traballo/movemento).(Carnota/PortoDeQuilmas)

Da PAISAXE adoitamos dicir que é un espazo inventado, o enmarcado dunha suxestión. Nel non importan tanto as formas que contén como a visualización da idea que revela. Unha intuición que nos descobre un xeito de ver o espazo sen un razonamiento previo.

Esta é unha das razóns pola que os tempos de variación e de axuste en ambas son tamén diferentes. En arquitectura, á intensidade e experiencia que require o coñecemento do medio (hábito), hai que engadir a necesidade de optimizar os recursos (intuición/invención). (RizónArmado / PoutadaPrefabricada)

A confrontación entre as formas de expresión do coñecido e o intuído condúcenos cara á habitual asociación entre razón e geometría, e entre suxestión e paisaxe, todos eles valores consustanciales á arquitectura.

Sen embargo,

Isto é propio da cultura rural que nunha época non moi afastada integraba a cultura marinera. En Malpica, vila de tradición pesquera (primeiro ballenera e logo de baixura) vinda a menos, esa orixe nunha tradición comprometida e enraizada no territorio, incorporou directamente e sen apenas reflexión, o instinto da libre economía e as formas construídas da cultura urbana. O resultado, na súa expresión máis radical, introduce o concepto de cidade como incisión e corte. Unha paisaxe de medianeras, algunhas negando absolutamente ao propio mar, conductos de saneamiento á altura da primeira planta, tratamento dos noiros con muros de contención e hormigón gunitado, embarcacións sobre a beirarrúa, descoido e estrechez de de os accesos… (Malpica_Madianeras / EstadoPrevio)

A PAISAXE, como revelación que explica os modos de ver un espazo no tempo, converteuse nunha forma contemporánea de coñecemento. Por iso, ao indagar nunha paisaxe, tamén o facemos para descubrir a súa identidade.

Definición do límite de intervención recoñecendo a fachada como elemento crave na paisaxe do porto e a diferenciación entre o tratamento pétreo e o de hormigón: continuo nas zonas de traballo e prefabricado nos paseos e lugares de estancia. (Perspectiva)

Podemos entón definilo como un espazo traballado e intervindo/intervido, con independencia do tipo de axentes que o transforman ou do grado de natureza ou artificio que haxa nel.

Prefabricados tipo empregados como solución constructiva segundo requerimientos de protección, resistencia e definición espacial das zonas de paseo e de descanso.
Maqueta das pezas tipo construída para a exposición do RIBA/ar.
Seccións xerais por prefabricados tipo en diferentes tramos do paseo sobre o muro, explicando os detalles especiais cando aparecen quiebros e voladizos. Cando hai moita altura, a protección garántese mediante a inclinación do bordo a 60º. A barandilla ademais recupera cara atrás a posición vertical dunha persoa, sempre separada uns 45 cm do bordo final.
Destacar que unha asociación de minusválidos de España sorprendeunos dándonos un premio por esta obra, pois din que o feito de crebar a superficie do chan antes do bordo serve de gran protección. (Prefabricados)

E esa orde, que provén directamente do entendemento dun ciclo ambiental ou dunha estratexia, tamén o podemos transformar en geometría.

Detalle do remate do forxado sobre a auga, para depósito de embarcacións, con prefabricados especiais delimitando unha zona de estancia con mobiliario orientado ao sur que permite diferentes formas de comunicación. Hai tumbonas dobres que teñen moito éxito. Detalle de pilótelos que soportan o forxado. (Forxado / Paseo / Descanso)

A GEOMETRÍA, pode responder a trázaa dunha acción, en aparencia sen forma definida, pero coa liberdade dunha ferramenta que nos permite definir e transmitir a suxestión.

Tramo da cota intermedia. Arranque do paseo entre o porto e a cidade. A secuencia de cambios no prefabricado, desde o bordo libre, sen crebo, simplemente apoiado, pasando pola protección ao coller altura e o contrapeso-banco dos grandes voos como elementos dunha praza. (PaseoIntermedio)

Este novo paso, do suxerido ao regulado, en arquitectura, revélanos que o que nun principio descoñecemos pode aportar máis orde que o que coñecemos ben e, xa que logo, que na geometría existe paisaxe e na razón suxestión.

A intención de chegar co paseo ata a Punta dá Plancha, un saliente do porto desde o que se ve o mar aberto. Un prefabricado cos seus bordos extremos inclinados 45º que protexen o camiñar a un e outro lado. A protección fronte ao auga e os coches, deixando tamén pasos cara a escaleiras existentes. (PuntaDaPlancha1)

A ARQUITECTURA tamén constrúe o espazo mediante a acción directa e non premeditada que xorde da experimentación.

A estratexia do proxecto e a obra pretende a creación dunha orde (idea) construído a partir dun elemento que responde por igual (equilibrio) ás forzas e ritmos diferentes do natural e o urbano.

CREUSeCARRASCO arquitectos
a coruña · novembro 2012

Escrito de reflexión e ponencia BIAU Cádiz

Juan Creus Andrade (Cée, La Coruña, 1966) ETSAC 1992. Premio Extraordinario. Doctor Arquitecto. Profesor ETSA y EICCP La Coruña desde 1996, Departamento de Proxectos Arquitectónicos y Urbanismo UDC. Miembro de la Sección de Arquitectura del Consello da Cultura Galega desde enero de 2007. Co-Director de la revista O Monografías.

Covadonga Carrasco López (Ribadeo, Lugo, 1965) ETSAC 1993. Premio Isover Fin de Carrera.
Miembro del Aula de Rehabilitación del Casco Histórico de Santiago de Compostela, 1997. Ambos son miembros fundadores del colectivo “O Cerne da Deboura” implicado en la realización de estudios para la recuperación del patrimonio abandonado (1988-1993). Editan RESINA (REvista de los Seres sIN Arquitectura) a través de su web y en formato caja de fichas.

follow me

Arquivado en: Creus e Carrasco, faro

Tags: , , , , , , , , ,