Alberto Corral Corral · Ubuild, un novo sistema construtivo en madeira

Vimos como os arquitectos estes anos recuperaron e abarcaron campos de traballo diversos, mesmo explorado nalgúns menos habituais como a investigación e desenvolvemento de produtos ou sistemas, principalmente poboados por outros profesionais.

Aínda que o I+D, é ámbito que en arquitectura ultimamente non foi moi prolífico atopámonos con algúns casos como o do arquitecto galego, Alberto Corral,, e o seu Ubuild, un novo sistema construtivo que combina madeira e alta tecnoloxía. Si madeira, un material cada vez máis habitual que grazas ao labor dos diferentes profesionais recupera o seu valor e o protagonismo perdido na arquitectura.

“Creo sinceramente na utilidade e o valor social da arquitectura.”

Alberto Corral, arquitecto formado na ETSAC, que se impregnou, grazas ás experiencias vividas en Inglaterra, Suecia e Finlandia, das formulacións e maneiras prácticas e sensibles de realizar arquitectura nos devanditos países. Cuestións como construír dunha forma lóxica e sustentable, aproveitando os materiais e técnicas actuais, son algúns dos principios da súa arquitectura e do proxecto Ubuild.

“Sempre tiven un interese especial pola relación que hai entre a arquitectura e a natureza”.

Sen máis preámbulos deixámosvos coa entrevista que tivemos a oportunidade de realizarlle.

“Naturalmente, a procura da beleza tamén é algo funcional. Tento atopar a simplicidade e utilizar só os elementos xustos e necesarios.”

Alberto Corral Corral · Ubuild, un nuevo sistema constructivo en madera Alberto-con-destornillador

Como se definiría Alberto Corral?

Unha persoa que dende pequeno lle gusta a arquitectura.

Como, cando e por que xorde Ubuild?

Coa chegada da crise no sector da construción, quedamos sen traballo no estudo. Empecei a exporme de forma teórica a realización de vivendas prefabricadas usando como material fundamental a madeira. Un día visitando a carpintería Maciñeira nas Pontes, vexo en funcionamento un centro de mecanizado de madeira por control numérico. Sorprendeume a capacidade de poder facer case calquera xeometría, e sobre todo a precisión con que se podía executar. Esta é unha tecnoloxía que estaba a ser totalmente desaproveitada, pois aínda que no deseño de mobiliario sacábaselle moito partido, no ámbito da construción limitábase a realizar os encontros tradicionais das estruturas, só que máis rápido e con maior precisión.

Empecei a exporme primeiro uns novos encontros estruturais en entre vigas e alicerces, encontros que permitisen un encaixe fácil e perfecto, que non necesitase un profesional para ensamblarlos. O seguinte paso foi deseñar os propios compoñentes da estrutura, vigas e alicerces, para encaixar neles o resto dos elementos construtivos dunha edificación, converténdose case nunha guía de construción.

Durante o proceso foi fundamental a colaboración da carpintería Maciñeira para poder facer probas de encaixes, a axuda do estudo novitec-estudo para realizar algunhas imaxes ou impresións 3D e a colaboración de Eduardo Padín para depurar a explicación de Ubuild e plasmalo na páxina web que realizou.

Alberto Corral Corral · Ubuild, un nuevo sistema constructivo en madera 1

Como detectaches a necesidade deste servizo? Que achega este novo sistema?

A orde non foi así. Ao principio só pretendía deseñar unha serie de vivendas ecolóxicas en madeira. Cando incorpore a tecnoloxía dos centros de mecanizado, deime conta de que esta permitía exporse unha nova forma de construír.

Ubuild dá a posibilidade de montar unha construción entre dúas ou tres persoas sen que sexan profesionais, utilizando só desaparafusador e martelo. Como todos os encontros son por encaixe e aparafusado, permite facer calquera tipo de modificación, ampliar a construción, desmontala parcialmente, ou modificar a súa configuración construtiva. E todo iso sen renunciar a unha calidade construtiva máxima.

Isto amplía as posibilidades dunha persoa que desexa ter unha casa. Se o necesita podería empezar cunha casa pequena de configuración media en ila ampliando co tempo e mellorando a configuración construtiva. Pódea modificar e cos anos se ten fillos pode cederlle parte da casa para que empece a súa vida noutro lado. Ao mesmo tempo pódese construír unha casa de gran tamaño cunha moi alta calidade construtiva.

Atopáchesche con moitas dificultades? Cales foron as máis problemáticas?

Ubuild es un sistema constructivo que está patentado a nivel mundial mediante una PCT. Al principio pensaba que lo más complicado sería que me concedieran la patente. Estaba muy equivocado, pues lo más difícil es encontrar empresas que quieran meterse en algo nuevo. Gracias que tengo el apoyo desde el principio de la carpintería Maciñeira, pues he intentado incorporar a alguna otra empresa al proyecto, pero las que he contactado son reacias a las novedades y la innovación. Se conforman con seguir haciendo lo de toda la vida porque les va bien, o siguen con lo de siempre aunque les vaya mal.

Outro problema moi grande é a comercialización do produto. É fundamental que a xente saiba que existe Ubuild. Non é nada fácil, pois fai falta moito diñeiro para a promoción. Menos mal que existe internet, mediante a páxina web e as redes sociais, permite que cada día máis xente saiba que Ubuild está aí.

Alberto Corral Corral · Ubuild, un nuevo sistema constructivo en madera 2

Como é o día a día en Ubuild?

Agora mesmo estamos con dous proxectos de vivenda unifamiliar e fabricando un almacén agrícola. Ademais en colaboración coa UDC estamos a terminar de fabricar un Módulo de emerxencia para desastres humanitarios. O tempo váisenos en elaborar os proxectos e non deixar de analizar en todo momento posibles melloras deas sistema construtivo. Desde que se patentou o sistema construtivo Ubuild xurdiron unha infinidade de pequenas melloras que fixeron que nestes momentos funciones como un mecanismo de reloxería. E isto seguirá así constantemente, pois sempre hai algo que se pode optimizar.

Ademais hai que visitar todas as semanas a fábrica das Pontes para ver como vai a fabricación das pezas e comentar cos carpinteiros as posibles melloras no proceso de fabricación ou nalgunha das pezas do sistema.

Incorporamos ao estudo a impresión 3D a través do novitec-estudo, e iso permítenos analizar novas pezas para incorporar ou modificar algunhas das actuais.

Como é o proceso de deseño, desenvolvemento e comercialización en Ubuild?

Ademais do que uno mesmo póidase expor, o motor para exporse novas pezas para o deseño e desenvolvemento de Ubuild, xorden dos propios estudos e encargos que nos fan os clientes. Como cada cliente, terreo, vistas, topografía son diferentes, xorden necesidades que nos obrigan a seguir desenvolvendo o sistema construtivo para dar resposta aos novos problemas que se expoñen. Estas melloras xa se incorporan de forma permanente a Ubuild.

A comercialización é unha cuestión aparte. Desexariamos que houbese distribuidores en distintas partes de España, pero pola novidade hai moita xente que non quere dar o primeiro paso. A nosa ferramenta fundamental nestes momentos é internet e as redes sociais.

Delegaches funcións e centráchesche en partes concretas dentro de Ubuild?

Gustaríame poder centrarse no deseño de novos modelos e o continuo desenvolvemento de Ubuild, pero de momento non é posible. Si que delego parte do traballo, pero necesitariamos máis xente colaborando. Ten que ir aos poucos pois mentres non haxa máis volume de traballo, non se poderá incorporar a máis xente no proxecto empresarial.

Cal foi (ou será) o momento crítico unha vez comezado Ubuild?

O momento máis crítico sen dúbida foi poder realizar a primeira obra dunha certa entidade. Os primeiros tempos só tiñamos proxectos moi pequenos, garaxes, postos de socorro, almacéns. O paso máis importante foi poder desenvolver e montar unha vivenda unifamiliar de máis de cen metros cadrados cunha topografía complicada. Aí púxose a proba todo o sistema construtivo, dándonos un resultado moi brillante e deixando a uns clientes moi contentos. A partir deste intre foi máis fácil que xurdisen máis clientes dispostos a dar o paso.

Cales son as vosas referencias?

O racionalismo é nosa guía na formulación arquitectónica e construtiva. A nivel estético e de linguaxe, buscamos que os elementos construtivos do sistema cren unha estética propia que sexa característica das construcións Ubuild.

Á hora de falar de Ubuild tratamos de explicar ás persoas interesadas cales son as características, porque Ubuild é unha formulación nova de construción e cales son as novidades e posibilidades que abre, e que ata o de agora non existían no mercado.

A que segmento de clientes diríxesche? Cales son os encargos máis demandados?

Este é un dos problemas que nos atopamos ao principio. Ao ser un sistema construtivo tan versátil podíase enfocar a un gran tipo de produtos. Mobiliario urbano, vivenda, edificio institucional, naves… Na actualidade témolo enfocado máis cara á vivenda, pois é onde máis demanda atópase.

Como e para que utilizas as “novas tecnoloxías”? A “rede” facilitou o teu labor?

O sistema construtivo Ubuild  nace froito dunha nova tecnoloxía como é o mecanizado de madeira mediante control numérico. Na actualidade para estudar novas pezas que se poidan incorporar ao sistema fanse probas con impresión 3D antes de fabricar as pezas reais en madeira.

A rede foi un instrumento moi útil á hora de dar a coñecer Ubuild a máis xente. Sen a rede creo que non sería posible que arrincase este proxecto.

Alberto Corral Corral · Ubuild, un nuevo sistema constructivo en madera 3

Compaxinas ou complementas esta actividade con outros labores ou noutros campos?

Teño un estudo de arquitectura, por tanto facemos calquera tipo de traballo que nos demande un cliente. Por exemplo estados coa reforma de dous pisos en Coruña, ou a rehabilitación dun edificio nun núcleo de Mañón. Facemos proxectos cos sistemas construtivos tradicionais cando o cliente quéreo, ou informes de distintos tipos.

A arquitectura, ten abertos moitas frontes de batalla ( LSP, Bolonia, paro, precariedade laboral, COAs, ETSAs, emigración, comunicación, etc), non serán demasiados para a polarización existente dentro da mesma??

O mundo da arquitectura e a construción complicouse enormemente estes últimos anos. Eu creo que se uno non ten vocación pola arquitectura, non debe meterse neste mundo. Hai outras formas de gañarse a vida horadamente. A arquitectura é algo moi incomprendido que con todo todo o mundo pensa que sabe e ten criterio.

Agora o noso labor está totalmente encorsetada pola normativa, as leis, a cultura da imaxe, as redes sociais…, é moi sinxelo desorientarse e perder a perspectiva e ilusión.

Como ves o futuro da arquitectura? E o da profesión?

A arquitectura e o urbanismo sempre estarán aí porque son necesarios, chámense como se chamen. En canto á profesión creo que de forma inevitable téndese á especialización. Eu como arquitecto que empezo a ter uns certos anos véxoo con tristeza, pois xustamente creo que o arquitecto debe ser esa figura que ten unha visión completa do proxecto e que é capaz de coordinar os distintos campos para que todo encaixe.

Pode ser unha visión caduca da profesión, pero entendo que o mundo está a cambiar moi rapidamente e iso tense que reflectir na forma de traballar.

Que melloras crees que son fundamentais e que deberían ser postas en marcha de forma inmediata?

Non teño claro cal é o camiño. Na educación creo que aínda que haxa unha especialización, deberíase manter uns coñecementos integrais que permitan ao arquitecto ter un criterio e unha visión de conxunto nos proxectos. Ademais penso que todos os axentes que interveñen na promoción e construción, deberían ser profesionais e cunha formación académica.

Para ser un promotor ou construtor, creo que debería ter unha formación previa, para ter conciencia de todas as repercusións dos actos e unha certa ética profesional.

Alberto Corral Corral · Ubuild, un nuevo sistema constructivo en madera 4

Como “emprendedor” ¿qué opinas de los arquitectos que “abren y/o recuperan” nuevos campos y/o enfoques de la profesión?

Creo que este é o auténtico futuro da profesión para aquelas persoas que teñen un espírito creativo. Agora é complicado montar un estudo e que che encarguen proxectos. Pero pódese ver máis haxa do estudo tradicional. Un arquitecto ten unha formación moi potente onde ten estruturada a cabeza para estudar toda unha serie de condicionantes e dar unha solución aos mesmos. Isto pódese aplicar a moitos ámbitos, entre eles desenvolver novo mobiliario, deseñar pezas para que a xente póidaas imprimir en casa en 3D… Estamos vivenda nestes momentos unha revolución e os arquitectos cun espírito creativo poden enfocar as súas enerxías cara a estes campos novos que están a xurdir.

Eu mesmo son un exemplo. Ante a falta de encargos, inicialmente todo o traballo de desenvolvemento de Ubuild era un labor para un deseñador industrial, con todo xurdiume unha idea froito de ver as posibilidades dunha tecnoloxía nova e desenvolvino. Máis tarde ao ser e ter un espírito de arquitecto, apliquei todas as posibilidades a desenvolver un sistema construtivo.

Eu son unha persoa moi normal. E son a proba de que calquera novo arquitecto que se lle ocorra unha boa idea con posibilidades, non debe refugala sen antes tentar poñela a proba Agora hai unhas posibilidades de desenvolver as cousas que non había fai 20 anos, e se o fas ben existe un mercado global ao que podes chegar desde a túa casa. É un potencial enorme e democratiza as posibilidades de sacar adiante calquera proxecto se é bo e achega algo novo.

Estás contento coa traxectoria realizada ata o de agora? Que proxectos de futuro che(vos) esperan?

Debido á escaseza de medios as cousas van algo máis lentas do que nos gustaría, pero estamos a avanzar e cremos que temos algo moi sólido. En canto aos proxectos, nestes momentos estamos con varias vivendas unifamiliares. Prodúceme especial ilusión o módulo para desastres humanitarios que estamos a facer para a Universidade da Coruña, pois se sae adiante e máis tarde ofrécese a ACNUR, podería ser unha enorme mellora nas condicións de vida dos refuxiados.

Agora fanse tendas de campaña que se supón que son para uns meses e logo estase nelas moitos anos.

Para acabar, que lles aconsellarías aos actuais estudantes e futuros profesionais de arquitectura?

O mundo da arquitectura é realmente apaixonante. Polo menos cando eu estudei, na escola non nos preparaban para a vida real da profesión. O choque é brutal e un pode perder a ilusión. Ser conscientes diso e loitar por manter os ideais pois merece a pena.

O desenvolvemento tradicional da profesión, co estudo e os clientes, complicouse enormemente. Con todo xurdiron unha chea de posibilidades con novas tecnoloxías da construción, novos materiais, novas formas de colaboración, novas demandas… E todo iso está aí para que o aproveitedes. Creo sinceramente que tedes que estar receptivos a toda a nova actividade económica que está a xurdir, pois hai moita marxe para achegar ese punto de creatividade que moitas veces marca a diferenza e que vós podedes dar.

É un bo momento para a xente nova con ganas de buscar o seu propio camiño, soa ou acompañada. Internet marca de diferenza. Agora é posible que un grupo de mozos con pouco diñeiro e moitas ideas e ilusión, poidan desenvolver todo o proceso, desde o deseño, produción e comercialización dun produto, grazas a internet.

Cando eu era mozo non tiña esa posibilidade.

Alberto Corral Corral · Ubuild, un nuevo sistema constructivo en madera 5

Alberto Corral Corral · Ubuild, sistema construtivo en madeira
Noviembre 2019

Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco e Alberto Alonso Oro. Agradecerlle a Alberto o seu tempo e predisposición con este pequeno espazo.

Alberto Alonso Oro

Arquitecto y editor en veredes, arquitectura y divulgación. Invernalia es un buen lugar. A veces escribo en Fundacion Arquia.

follow me

Arquivado en: Alberto Alonso Oro, Ana Barreiro Blanco, baliza

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,