32 aloxamentos piloto e centro de dia | Yago Lenguas Bugallal+Iago López Álvarez

O edificio responde a unha iniciativa pionera da Xunta de Galicia para combinar usos residenciales e asistenciales nun único complexo: un Centro de Día con xardín na planta baixa e 32 vivendas en réxime de aluguer para mozos e maiores.

Durante a redacción do proxecto entraron en vigor as “Normas do Hábitat Galego”, que introduciron estándares dimensionales superiores aos do anterior decreto de habitabilidad, de 1992, así como a obrigación de incorporar un local comunitario no edificio, un sistema de recolleita e tratamento de augas grises e pluviales para o seu posterior reutilización no edificio e outras medidas que posterioremente foron eliminadas.

Trátase do único edificio de vivendas de protección pública en Galicia que inclúe un equipamiento asistencial e cumpre os elevados estándares de dita normativa de habitabilidad.

A normativa urbanística municipal, que obrigaba a que os corpos voados -imprescindibles para conseguir encaixar o programa- fosen totalmente acristalados tamén influíu decisivamente no deseño. Se reinterpreta a galería convencional, evitando a imaxe característica de grandes volumes verticais de vidro, singularizando cada unidade mediante o retranqueo dos bordos de forxado, e a vibración cromática que proporciona a combinación de estores de tres colorees e dous grados de transparencia, opacos en dormitorios e translúcidos nas salas.

A existencia dunha servidume de paso que obrigaba a proxectar unha saída para o aparcamiento da Garda Civil, ao que se accede desde o interior do patio de mazá, supuxo unha restricción adicional de deseño, que condicionou o proxecto do aparcamiento subterráneo, a posición da rampa e a topografía do xardín.

Para minimizar a superficie de circulación nas plantas de vivenda e conseguir unha planta baixa o máis ampla, libre e fluída posible, o edificio resólvese cun único núcleo de comunicación vertical situado na fachada norte e iluminado por un cerramiento de policarbonato translúcido.

Unifícanse os criterios de deseño de todas as vivendas, de 1 e 2 dormitorios. En ambos casos, libérase a fachada, dando lugar a vistas cruzadas entre estancias e a unha maior sensación de amplitud.

Un único oco de xenerosas dimensións, agora atrasado -ventá-, agora sobresaliente -galería-, resolve todas as esixencias. Cada vivenda conta con, polo menos, un oco de cada tipo.

Para lograr un comportamento energético óptimo, elíxese un sistema constructivo de fachada que permite unha envolvente térmica continua. As placas de poliestireno expandido colócanse polo exterior, aproveitando ao máximo a inercia térmica da fábrica de ladrillo, e revístense cun mortero especial armado con fibra de vidro e dotado dunha imprimación que mellora o seu comportamento e durabilidad.

Explótanse ao máximo as posibilidades dos novos elementos suscitados pola normativa de habitabilidad vigente naquel momento; así, os patios tendal privativos son á vez linternas interiores de policarbonato translúcido que dignifican as zonas comúns e permiten a ventilación cruzada das vivendas.

Cóidase especialmente o deseño do Centro de Día para conseguir que sexa vivido como un equipamiento con entidade propia e non como un simple baixo habilitado para unha función. A fachada se formaliza como un basamento de pizarra con grandes ventás, que contrasta coas brancas fachadas das vivendas.

A distribución, na que as pezas principais -gimnasio e sala polivalente- son pasantes dunha fachada a outra, potencia as visuales longas e a transparencia cale-xardín. Todas as estancias gozan de luz natural. Ao ser unha planta profunda, provócase un salto entre as dúas estruturas -cuberta do Centro de Día e primeiro forxado de vivendas- que permite iluminar a zona intermedia.

Para conseguir incrementar a relación entre o programa residencial e o asistencial proxéctase un amplo zaguán cuberto que permite o acceso ao Centro de Día, ao portal das vivendas e á sala polivalente.

O axustado PEM, 57.000 € en vivendas de 2 dormitorios e 46.000 € nas de 1 dormitorio -incluída parte proporcional de zonas comúns, garajes e trasteiros-, contempla, por esixencia da Xunta, uns niveis de confort -calefacción por chan radiante e ventilación mecánica con recuperación de calor- que superan ampliamente a normativa de habitabilidad.

O Centro de Día, pese a contar cun PEM de só 280.000 €, inclúe ademais no seu programa o ajardinamiento do patio, unha cociña industrial, unha instalación de climatización e elementos de tabiquería móbil para permitir un uso flexible do espazo.

Desde as primeiras lineas do proxecto a máxima pretensión foi a de conseguir unha solución arquitectónica de calidade que garantise vivendas dignas de baixo custo, poñendo o acento en luxos asequibles como a luz natural e o espazo. A obra, pese a proxectarse nuns prazos moi axustados, executouse sen necesidade de recorrer a un proxecto modificado que supuxese un aumento de orzamento.

Obra: 32 aloxamentos piloto para xoves e maiores e centro de dia

Autores: Yago Lenguas Bugallal, Iago López Álvarez

Colaboradores: Leyre Vitoria Rubio, Bárbara Pregnolato

Promotor: Instituto Galego de Vivenda e Solo. Xunta de Galicia

Constructor: Radio Record Montajes SL

P.E.M.: 1869530,68

Ano: 2008-2011

Emplazamento: Allariz, Orense, Galicia, España

Fotografía: Óscar Companioni

+ iagolopez.com

+ yagolenguas.com

veredes Administrator

Búsqueda para satisfacer el conocimiento de la actividad arquitectónica y tangentes que se generan. La idea es crear un espacio para divulgar los diversos proyectos en busca de nueva inspiración y de intercambio.

follow me

Arquivado en: arquitectura, equipamiento dotacional, espacio publico, obras, vivienda colectiva

Tags: , , , , , , ,