Recuperación e ocupación dunha nave agrícola de principios do s.XX | Estudio Serrano + Baquero

recuperacion-y-ocupacion-de-una-nave-agricola_serrano-baquero_01_ext01

Contexto.

O proxecto atópase no barrio de Nervión en Sevilla que, como se observa nas distintas fotografías de época e na planimetría antiga, sempre tivo un forte carácter industrial.

Foi durante moitos anos a área de abastecemento da cidade, con multitude de parcelas agrícolas  nas que se cultivaba sobre todo trigo. Xa en 1830 existía parte do edificio obxecto de intervención, construído como nave de apeiros e utilizado posteriormente como almacén de tractores.

A principios do século XX empeza a desenvolverse a actividade industrial na zona e comezan a xurdir fábricas como a de cervexa “Cruz do campo”. Máis tarde o edificio cambia de uso para converterse nunha fábrica de pinturas, estando aínda exento. Nos anos 50 se aposta pola creación de vivendas nesta área, construíndose edificios a ambos os dous lados do mesmo e unha planta máis sobre parte da fábrica de pinturas.

Recuperación + Ocupación.

A primeira fase  do proxecto consiste na recuperación dos elementos orixinais do edificio: alicerces de ladrillo, muros de carga de ladrillo, alicerces metálicos, vigas metálicas, cercha metálica, forxado unidireccional de formigón e forxado con bóvedas de ladrillo, co obxecto de facer legible a historia e transformacións do local, e a outra escala, do barrio.

Para iso eliminouse o falso teito baixo a cercha, permitindo de novo o paso de luz natural, así como as sucesivas  capas de cartón-yeso, morteiros, pinturas, espellos, alicatados e aplacados. Os elementos sacados á luz foron tratados con tratamentos protectores e antipolvo incoloros.

Na segunda fase, consistente na posta en uso do local para a súa utilización como tenda, introduciuse o mobiliario, a modo das bandexas móbiles que existían na industria da zona, e os semicilindros expositores, evocando os da fábrica de Cruzcampo, alén da rúa, que foron trasladados nos arredores anos atrás.

Proceso natural.

A nave agrícola había sufrido múltiples transformacións durante a súa existencia, todas empeñadas en engadir novos elementos aos xa existentes, dando como resultado superposición de capas que foron deformando o espazo, compartimentándolo e confinándoo.

O proxecto trata de recuperar o espazo industrial primigenio a través dun proceso que se realiza de forma natural, eliminando todo elemento accesorio superposto e deixando ao descuberto a fábrica de ladrillo e a estrutura metálica que deron forma á nave de comezos do século pasado.  Máis tarde este espazo será ocupado con elementos móbiles e mobiliario provisional.

A porta de maquinaria agrícola.

Como parte da recuperación da fachada orixinal de muros de ladrillo da nave, descubriuse un oco que funcionou no pasado como acceso de tractores.

Na fachada pódense observar diversas pegadas das intervencións que sufriu ao longo do tempo, como dinteles metálicos e distintas solucións en ladrillo.

Ditas fachada orixinal, como os seus cambios e imperfeccións, é recuperada nun exercicio de memoria.

Exposición permanente.

Unha vez recuperada a nave ocúpase cunha nova actividade. Unha tenda de cómics que conta cunha serie de produtos permanentes e outros temporais, trátase dun espazo máis próximo ao museístico que a unha tenda convencional.

Desprazando o imaxinario tan próximo da fábrica de Cruzcampo e a colocación dos seus tanques, consideramos oportuno asociar a exposición do produto permanente a unha serie de tanques de vidro dispostos en diversas posicións a modo de vitrinas que interaccionan, a través de reflexos e transparencia, coa luz, o produto e o movemento da xente ao percorrer o espazo.

Exposición temporal.

O produto que se expón de forma máis temporal, dado que se vai cambiando aproximadamente cada mes segundo novidades e tempadas, é exposto seguindo unha lóxica industrial de bandexas e superficies móbiles.

Nin tan sequera a exposición de libros, en andeis, é fixa. Trátase de mobles móbiles que se poden pechar e transportar a diferentes posicións dependendo do capricho do dono da tenda, o que fai que dependendo do momento do ano en que a visitemos presentarásenos cunha configuración diferente.

Preténdese que toda a operación de ocupación do espazo recuperado co novo uso sexa facilmente reversible, ao desaparecer a tenda de cómics quedará unha nave agrícola abandonada.

A construción desvelada.

Os sistemas construtivos predominantes son sempre cerámicos, sendo posible ler as distintas épocas no tipo de fábrica utilizada, tanto no caso do ladrillo como do morteiro usado (de cal ou de cemento), a cor e o estado da mesma. O catálogo de solucións resultante é de gran interese, funcionando como exemplo dos modos locais de construír en cada etapa e vinculados a cada actividade: a agrícola, a industrial e a residencial, mostrando as distintas transformacións, non só do edificio senón do propio barrio.

Eventos singulares como as inundacións do ano 1961 que castigaron esta zona especialmente, tamén son visibles no local, a través do zócalo de morteiro recuperado, cuxa cota coincide coa que se observa nas fotos da inundación, tomadas na mesma rúa.

A achega do proxecto en canto ao material non está tanto o que se engade, se non no que se recupera.

Obra: Ecos dun pasado industrial. Recuperación e ocupación dunha nave agrícola de principios do s.XX
Localización: Luis Montoto 144. Sevilla, España
Autores: Serrano + Baquero Arquitectos. Juan Antonio Serrano Garcia e Paloma Baquero Masats
Colaboradores: Adriana Rodríguez González, Jose Ignacio Nicolás Cantón
Data de proxecto: Setembro 2014
Data terminación: Setembro 2015
Presuposto de obra: 40.000 euros
Presuposto de amoblamento: 35.000 euros
Superficie: 412 m2
Promotor: Raccoon Games
Fotógrafo: Fernando Alda
+ serranoybaquero.com

Publicacións.

Diseño Interior n.279, Febrero 2016, Pax: 96-103
Catálogo Arquia Próxima. Convocatoria 2014-2015.
Casa Brutus. 2016 vol.194 MAY
BOB. Ibternational Magazine of Space Design n.140
conarquitectura. n.58 Abril 2016
AIT 1/2.2016 Retail and Presentation

Premios.

Catalogado na 5ª Edición (2o14-2o15) dos premios da fundación Arquia/Próxima.

Arquivado en: arquitectura, equipamento cultural, equipamiento dotacional, equipamiento industrial, equipamiento terciario, intervención urbana, obras, rehabilitación

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,