Cristina García-Rosales

As arquitectas pioneiras: a presenza da ausencia (XI) | Cristina García-Rosales
05-09-2014 Un comentario

As arquitectas pioneiras: a presenza da ausencia (XI) | Cristina García-Rosales

Intentei descubrir unhas cantas arquitectas e deseñadoras descoñecidas para o gran público, que talvez deseñan con outra mirada, colocando ao ser humano no centro dos seus proxectos, é dicir, o usuario. O debate está aberto. E para rematar cito textualmente a Carmen Espegel, arquitecta, cuxa tese doutoral se dedicou á casa E. 1027: “Cando Madame Curie morre, a causa da […]

As arquitectas pioneiras: a presenza da ausencia (X) | Cristina García-Rosales
29-08-2014 Sen comentarios

As arquitectas pioneiras: a presenza da ausencia (X) | Cristina García-Rosales

A segunda arquitecta foi Rita Fernández Queimadelos, tamén descoñecida. Traballou en Madrid, Murcia e Barcelona, ata hai pouco vivía tamén e era unha avezada internauta aos seus 92 anos. María Juana Ontañón foi a cuarta muller en obter o título de arquitectura en España e quizais a primeira en exercela de xeito efectivo. Casada co tamén arquitecto Manuel López-Mateos, compartiu […]

As arquitectas pioneiras: a presenza da ausencia (IX) | Cristina García-Rosales
09-06-2014 Sen comentarios

As arquitectas pioneiras: a presenza da ausencia (IX) | Cristina García-Rosales

En España foi Matilde Ucelay a nosa primeira arquitecta e dende que remata os seus estudos en 1936, ata o momento actual, pasaron 72 anos e varias xeracións de mulleres. Se hai unha arquitecta que debería ser coñecida en España é, ela, Matilde Ucelay Maortúa, nacida en 1912 e falecida en Madrid en novembro do 2008. E non soamente por […]

As arquitectas pioneiras: a presenza da ausencia (VIII) | Cristina García-Rosales
02-05-2014 Un comentario

As arquitectas pioneiras: a presenza da ausencia (VIII) | Cristina García-Rosales

Agora quixera ter un breve recordo para a arquitecta italo-brasileira Lina Bo Bardi. Ben pode dicirse que, xunto con Eileen Gray, conformou o lado feminino da modernidade. Lina naceu en Roma en 1914 e morreu en Sao Paulo en 1992. Estudou a carreira de arquitectura en Italia, licenciándose en 1939. Traballou con Gio Ponti, fundador da revista Domus en Milán, […]

As arquitectas pioneiras: a presenza da ausencia (VII) | Cristina García-Rosales
11-04-2014 3 comentarios

As arquitectas pioneiras: a presenza da ausencia (VII) | Cristina García-Rosales

Agora, e por medio dunhas leves pinceladas, gustaríame citar outra grande arquitecta pioneira europea: Margarete Schütte-Lihotzky, falecida o 23 de xaneiro de 2000 nun hospital de Viena, cando estaba a punto de cumprir 103 anos. Esta arquitecta especializouse no deseño e construción de vivendas sociais e sobre todo é coñecida por ser a creadora da célebre Cociña de Frankfurt, prototipo […]

As arquitectas pioneiras: a presenza da ausencia (VI) | Cristina García-Rosales
11-04-2014 Sen comentarios

As arquitectas pioneiras: a presenza da ausencia (VI) | Cristina García-Rosales

Pasamos agora a unha etapa algo posterior -1924-1949- e ímonos a Finlandia, o chamado país dos mil lagos. Aino Marsio Aalto, foi unha arquitecta finlandesa graduada en 1924 en Helsinki, compañeira do arquitecto Alvar Aalto. Aino e Alvar Aalto. AAA. A firma das tres aes en todos os seus proxectos permanecerá sempre ata a morte por cancro de Aino en […]

As arquitectas pioneiras: a presenza da ausencia (V) | Cristina García-Rosales
07-03-2014 Sen comentarios

As arquitectas pioneiras: a presenza da ausencia (V) | Cristina García-Rosales

Vaiamos agora a coñecer a outra arquitecta e a outro tipo de arquitectura, dentro a mesma época. Á “casa ao bordo do mar” ou “E.1027”, e á irlandesa Eileen Gray que a construíu entre 1926 e 1929, sendo a súa obra máis importante. Á casa chamárona a E.1027, pretendendo ser o anagrama das iniciais dela e da súa parella, Jean […]

As arquitectas pioneiras: a presenza da ausencia (IV) | Cristina García-Rosales
07-03-2014 2 comentarios

As arquitectas pioneiras: a presenza da ausencia (IV) | Cristina García-Rosales

Fagamos un salto na historia e de 1900 vaiamos a 1920-30, aos chamados felices anos 20. Aínda que se asuma que estes anos pertenceron á muller, só lles corresponderon en determinados clixés: como o de muller “garcon” fumándose un cigarro, ou tras o volante dun automóbil. En calquera caso, foi o inicio dunha revolución teórica e práctica, da que hoxe continuamos […]

As arquitectas pioneiras: a presenza da ausencia (III) | Cristina García-Rosales
21-02-2014 Sen comentarios

As arquitectas pioneiras: a presenza da ausencia (III) | Cristina García-Rosales

Empezarei por Escocia. Todos coñecemos a Charles Reine Mackintosh. Pois ben, Margaret e Frances Macdonald, dúas irmás deseñadoras (aínda non tiñan o título de arquitectas) traballaron xunto con Mackintosh e o seu amigo Herbert MacNair a principios do século XX -dende 1900 a 1928-, formando o grupo chamado dos Catro. Este grupo traballou e estableceu os primeiros impulsos para o […]

As arquitectas pioneiras: a presenza da ausencia (II) | Cristina García-Rosales
21-02-2014 Sen comentarios

As arquitectas pioneiras: a presenza da ausencia (II) | Cristina García-Rosales

Despois desta pequena introdución desexo brindar unha homenaxe ás arquitectas pioneiras, mulleres que souberon vivir a súa vida con imaxinación e entusiasmo, que foron capaces de romper moldes e costumes, permitíndonos ás arquitectas actuais percorrer o noso camiño con maior facilidade. A súa historia non foi escrita e o seu traballo non foi nunca recoñecido. É por iso polo que […]

As arquitectas pioneiras: a presenza da ausencia (I) | Cristina García-Rosales
13-01-2014 3 comentarios

As arquitectas pioneiras: a presenza da ausencia (I) | Cristina García-Rosales

Tal como dicía José Ortega y Gasset: “Cando nun mosaico falta unha peza, recoñecémola polo oco que deixa, o que dela vemos é a súa ausencia; o seu modo de estar presente é faltar, polo tanto é estar ausente” Por iso subtitulei este texto como “A presenza da ausencia”. Empezarei cun pouco de historia. Dentro do ámbito mediterráneo, no mundo grecorromano, berce […]

O efémero, na arquitectura e na vida | Cristina García-Rosales
13-12-2012 Un comentario

O efémero, na arquitectura e na vida | Cristina García-Rosales

Falar do efémero é falar da nosa realidade actual. Se atémonos á súa definición no Dicionario da Lingua Española, constatamos que efémero é: 1. Pasaxeiro, de curta duración. 2. Que ten a duración dun só día. Polo que fácilmente deducimos que as noticias que seguimos por Internet e en calquera outro medio, son efémeras. E que as mensaxes que lanzamos […]

¿Por qué escribimos? | Cristina García-Rosales
23-08-2012 Un comentario

¿Por qué escribimos? | Cristina García-Rosales

É unha pregunta que todos fixémonos/fixémosnos, os que escribimos máis a miúdo e os que garabatean unhas notas íntimas nunha folla de papel. Os críticos, os xornalistas, os escritores, historiadores, blogueros, arquitectos e filósofos. Os que son remunerados polo feito de escribir e os que case sempre o facemos sen cobrar. ¿Por que? ¿Que é o que nos motiva a […]

¿A crise como oportunidade? Conto de verán | Cristina García-Rosales
28-07-2012 Sen comentarios

¿A crise como oportunidade? Conto de verán | Cristina García-Rosales

Crise era unha pícara gordezuela. nacera no ano 2008 e tiña moitos pais: os irmáns Lethman, eran dous deles, varios grandes bancos ou mellor devandito grupos bancarios nacionais e internacionais -como o Stanley Morgan, o Chase Manhattan Bank ou o Santander- eran outros, e por suposto, estaban as multinacionais eléctricas, químicas, farmacéuticas ou agro-alimentarias, as militares e de fabricación de […]

A cidade dos nenos, Francesco Tonucci (Frato) | Cristina García-Rosales
18-07-2012 Sen comentarios

A cidade dos nenos, Francesco Tonucci (Frato) | Cristina García-Rosales

As cidades contemporáneas, especialmente as megalópolis, é dicir as que son excesivamente grandes e dispersas, foron deseñadas tradicionalmente para aquel varón que consideramos san, activo, produtivo e motorizado. Nelas o coche é o que prima e no seu centro non se ven pícaros. E non se ven, porque non están. Porque o centro histórico, comercial, fachada de fins de semana […]

O mar oculto | Cristina García-Rosales
29-06-2012 Sen comentarios

O mar oculto | Cristina García-Rosales

O arquitecto Le Corbusier, apaixonado do mar, era tamén un entusiasta dos transatlánticos. Cando realizou a súa primeira viaxe a Nova York, invitado polas autoridades de EUUU, fíxoo a bordo dun e quedou moi impresionado ao experimentar durante a travesía, que a vida dun barco diferenciábase moi pouco da vida dun Gran Hotel de luxo. Ao mar eludíaselle, ocultábaselle como […]

A beleza na arquitectura | Cristina García-Rosales
15-05-2012 5 comentarios

A beleza na arquitectura | Cristina García-Rosales

“La belleza no es un lugar donde van a parar los cobardes“ Antonio Gamoneda En épocas de crises e de palabras vacuas, a beleza é un atributo que algúns consideran superfluo.. Outros xa o apartaron como un término banal, desenvolvendo nos últimos tempos unha estética kitch, de índole Disney ou considerándoa como unha fórmula para satisfacer á “maioría” (hortera, suponse), […]

Arquitecturas despeinadas ou cómo facer o amor e a revolución no deseño da cidade | Cristina García-Rosales
10-05-2012 31 comentarios

Arquitecturas despeinadas ou cómo facer o amor e a revolución no deseño da cidade | Cristina García-Rosales

Para Mara Chao Hai pouco recompilouse un glosario de términos relacionados coa achaiadura sostenible, dirixido pola arquitecta granadina Elisa Valero e coordinado polos novos arquitectos de Estella (Navarra), Lorenzo Barnó e Agnieska Stepien. Participei co termo “sostenibilidade afectiva”. Agora topeime con outro término, que veu cara a min coma se eu chamoulle. Está baseado na intelixente cháchara da eterna Mafalda. O […]

Brasilia: ¿Unha gran máquina para habitar ou unha utopía feita de realidade? [VI] | Cristina García-Rosales
08-05-2012 137 comentarios

Brasilia: ¿Unha gran máquina para habitar ou unha utopía feita de realidade? [VI] | Cristina García-Rosales

Para concluír, quero dicir que Brasilia é unha das cidades modernas máis atractivas que hei ter a oportunidade de coñecer. É como viaxar a un paraíso -cun problema de escala, iso si-, a un oasis arquitectónico, a un lugar único e cheo de maxia. Non existe ningunha cidade nin remotamente parecida nin na súa concepción nin no seu desenvolvemento. Pero […]

Brasilia: ¿Unha gran máquina para habitar ou unha utopía feita de realidade? [V] | Cristina García-Rosales
24-04-2012 2 comentarios

Brasilia: ¿Unha gran máquina para habitar ou unha utopía feita de realidade? [V] | Cristina García-Rosales

Percorrido por algúns edificios de Niemeyer Vaiamos agora a facer un curto percorrido polos edificios máis destacados, coma se atopásemonos/atopásemosnos en Brasilia visitando a cidade e tivésemos acceso a entrar neles. Edificios planeados todos polo arquitecto Niemeyer. Penso a cidade de Brasilia non se pode comprender senón coñecemos máis a fondo, algunhas das súas pezas destacadas, que se converteron en […]

Brasilia: ¿Unha gran máquina para habitar ou unha utopía feita de realidade? [IV] | Cristina García-Rosales
17-04-2012 2 comentarios

Brasilia: ¿Unha gran máquina para habitar ou unha utopía feita de realidade? [IV] | Cristina García-Rosales

O Plan Piloto Non é fácil comprender Brasilia sen a axuda dun plano que nos oriente. A súa extensión é enorme (5.814 Km2) e os ollos pérdense no horizonte da altiplanicie con algunhas onduladas e suaves outeiros. A coidada vegetación nun territorio antes árido e seco, a auga do gran lago artificial Paranoá (de 65 km2) e a arquitectura formalmente […]

Brasilia: ¿Unha gran máquina para habitar ou unha utopía feita de realidade? [III] | Cristina García-Rosales
10-04-2012 4 comentarios

Brasilia: ¿Unha gran máquina para habitar ou unha utopía feita de realidade? [III] | Cristina García-Rosales

O século XX e o Movemento Moderno ¿Que ocorreu coa chegada do século XX? A necesidade de implantar unha fórmula higienista e humanista dentro dun concepto igualitario de fondo, sobre todo, a partir do final da guerras mundiais, fixo que arquitectos e urbanistas tivesen o afán de comezar desde o principio, -entre outras cousas tiñan que reconstruír o derribado- e […]

Brasilia: ¿Una gran máquina para habitar o una utopía hecha de realidad? [II] | Cristina García-Rosales
03-04-2012 2 comentarios

Brasilia: ¿Una gran máquina para habitar o una utopía hecha de realidad? [II] | Cristina García-Rosales

As cidades ideais do pasado. Empecemos facendo un breve percorrido polo pasado, por distintas cidades ideais -construídas ou non-, para poder comprender mellor a orixe e as contradicións de Brasilia. Vaiamos, en primeiro lugar, á Grecia Clásica onde xa Platón e Aristóteles, cada un ao seu xeito, tiveron a súa particular concepción da cidade ideal. O primeiro pensaba que o […]

Brasilia: ¿Una gran máquina para habitar o una utopía hecha de realidad? [I] | Cristina García-Rosales
27-03-2012 2 comentarios

Brasilia: ¿Una gran máquina para habitar o una utopía hecha de realidad? [I] | Cristina García-Rosales

“A beleza imponse na sensibilidade do ser humano” Oscar Niemeyer Introducción O desexo de planificar unha cidade ideal entendida como ámbito de vida púxose en marcha en diferentes momentos da historia. Pensadores e arquitectos desenvolveron a súa capacidade para imaxinar, sentir e, posteriormente, construír no espazo, lugares capaces de albergar sociedades igualitarias e libres, e que propicien benestar aos seus […]

Carta abierta a Arturo Pérez Reverte, autor do artigo “Urbanismo de Xénero e Xénera” | Cristina García-Rosales
09-02-2012 Un comentario

Carta abierta a Arturo Pérez Reverte, autor do artigo “Urbanismo de Xénero e Xénera” | Cristina García-Rosales

Sr. Pérez Reverte: lin onte no seu blog –de causalidad- o artigo irónico e descalificador para os que traballamos nestes temas, que vostede titula “Urbanismo de Xénero e Xénera”. Escríbolle en calidade de arquitecta, como experta en xénero e cidade e como socia fundadora da Asociación A Muller Constrúe, asociación na que veño traballando desde 1995. E escríbolle para ilustralo, xa […]

Proxectar arquitectura, ¿ten futuro? ¿como será o futuro de proxectar? | Cristina García-Rosales
03-01-2012 2 comentarios

Proxectar arquitectura, ¿ten futuro? ¿como será o futuro de proxectar? | Cristina García-Rosales

A arquitectura é un oficio artístico creador de beleza que -unido á técnica constructiva- proporciona acubillo aos seres humanos. É dicir, seguen vigentes -ao meu entender- os tres alicerces de Vitrubio (utilitas, firmitas e venustas). E non é unha actividade artística na que un creador poida explayarse sen contar co “outro” a quen vai destinada a súa obra. Nisto diferénciase […]

Sostenibilidad afectiva | Cristina García-Rosales
18-11-2011 Un comentario

Sostenibilidad afectiva | Cristina García-Rosales

Pasaron xa algúns anos, desde que a arquitecta Adriana Bisquert acuñou o término “sostenibilidad afectiva”. Término ligado “ao urbanismo dos afectos” e á visión das mulleres, depositarias destes sentires e coñecedoras da sabedoría implícita da cidade, grazas á súa relación próxima e cotiá co espazo. Foi un enfoque novo e ciertamente revolucionario na planificación urbana baseado, en parte, na Carta […]

O uso cívico do espazo público ou a cidade entendida como instrumento de cambio | Cristina García-Rosales
19-09-2011 31 comentarios

O uso cívico do espazo público ou a cidade entendida como instrumento de cambio | Cristina García-Rosales

“…O lugar só se pode construír desde o fluír da vida.” A arquitectura, tal como cada día entendémola máis e máis persoas e colectivos, é o conxunto de modificacións introducidas na superficie terrestre con obxecto de satisfacer as necesidades humanas cotiás. O texto de Heidegger “Poéticamente habita o ser humano sobre a terra” -a partir dun poema de Hölderlin-, acaba […]

Operación Chamartín | Cristina García-Rosales
06-03-2011 39 comentarios

Operación Chamartín | Cristina García-Rosales

Hai uns días (o 25 de febreiro pasado) foi aprobado polo Pleno do Concello de Madrid a mega-operación Chamartín despois de casi 20 anos de anuncios e negociacións. Aínda que hai moitos mozos que aínda non o coñecen… Esta operación (ou plan urbanístico) utiliza parte do chan das vías de RENFE así como outros terreos (algúns expropiados no seu día ás xesuítas) para dar un […]

¿Pódese chamar vivenda á vivenda actual? | Cristina García-Rosales
07-01-2011 35 comentarios

¿Pódese chamar vivenda á vivenda actual? | Cristina García-Rosales

Parece unha perogrullada esta pregunta, pero veremos que non o é tanto. A vivenda, morada ou habitación, é aquel espazo físico, xeralmente un edificio, cuxa principal razón de ser será a de ofrecer refuxio e descanso, grazas ás habitacións que ostenta no seu interior, ás persoas e a todo o que elas traerán consigo, como son os seus aveños e […]