Centro de interpretación das fortalezas transfronteirizas Baixo Miño | rodríguez + pintos arquitectos

Centro de interpretación de las fortalezas transfronterizas Baixo Miño rodríguez + pintos arquitectos o9 ext03

O castelo de Santa Cruz é unha estrutura defensiva de carácter “modesto” que, con todo, inscríbese como un elemento singular no extraordinario contexto de fortíns, atalaias e “fachos” ou alcanforas que se erixiron nos séculos XVII e XVIII ao longo das marxes do río Miño. Na actualidade destaca non pola súa relevancia construtiva ou militar, senón pola súa especial localización, xa que constrúe o elo final de toda a cadea defensiva fronteiriza que separa Galicia de Portugal.

Desde o punto de vista fisiográfico, o castelo aséntase sobre unha pequena elevación rochosa a 73m de altitude sobre o nivel do mar (base do Baluarte da Cruz) da plataforma litoral da Guarda. O ámbito da coroa defensiva que rodea o castelo desenvólvese aproximadamente entre as cotas 50 e 73 respecto ao nivel do mar. Desta forma, todo o conxunto adquire unha posición de especial relevancia topográfica en relación ao centro urbano da vila mariñeira, en claro diálogo co monte de Santa Tecla. As trazas do desenvolvemento urbanístico da Guarda levarán a que, en poucos anos, este ámbito adquira, ademais da súa relevancia topográfica, unha posición de centralidade no conxunto da zona urbana da vila.

O centro de interpretación sitúase dentro da fortaleza transfronteiriza da Guarda.

En función desta relevancia topográfica e de posición e á vista dos valores patrimoniais e ambientais detectados no conxunto, decídese a localización do Centro de Interpretación das Fortalezas Transfronteirizas do Baixo Miño no ámbito do Castelo de Santa Cruz. A súa condición singular de elo final na cadea defensiva e o elevado reclamo turístico constituído pola vila da Guarda son elementos decisivos.

El centro de interpretación.

O Centro de Interpretación das Fortalezas Transfronteirizas do Baixo Miño articulouse en dous partes relacionadas entre si:

1º- Unha construción xa existente no conxunto resolta mediante unha fábrica maciza e masiva que servirá de espazo de difusión e exposicións.

Esta edificación servirá igualmente como testemuña do recente pasado residencial do conxunto.

2º- Tres pequenos pavillóns de nova planta que, de acordo co pasado militar da fortaleza e a propia disposición dos pavillóns militares, exponse como elementos lixeiros pero resistentes, de construción “seca”.

A estrutura e o panelado exterior de aceiro achegarán o acabado fundamental.

Estes pequenos pavillóns servirán de espazo previo de recepción, bar-terraza e aseos.

Entre a construción preexistente e os pequenos pavillóns téndese un gran limiar ou zona cuberta. Aquí hai capacidade para acoller grupos e proporcionar o necesario espazo de relación e acollida, con sombra no verán e protección fronte ás inclemencias meteorolóxicas na época invernal.

Memoria técnica.

“Cando un proxecto de arquitectura empeza a súa construción é cando todo empeza a cobrar sentido. Por iso os materiais son unha parte irrenunciable do oficio dun arquitecto. Os materiais son pel, son, temperatura e presenza.

Os materiais tamén definen a “arquitectura do lugar” e nunha contorna tan potente …os materiais teñen que ser neutros, rotundos e sinceros.”

Cita de nosa discurso na recollida de premio Archizinc. París. 2016

A intervención na edificación existente respecta a folla exterior de granito, a súa  inercia térmica e un trasdosado autoportante de tabiquería seca consegue unha mellor adaptación ao medio.

Os novos pavillóns está constituídos no seu envolvente vertical por unha solución lixeira resolta como fachada ventilada e que pola súa características, pretendida modulación e necesidade de mantemento deseñouse e construído case de maneira artesanal. A súa folla exterior -a súa “pel”- é de aceiro inoxidable.

Ambas as edificacións resolven a súa cuberta en zinc con xunta alzada.

Ningunha das edificacións previuse para a permanencia habitual e contínua de persoas, especialmente no período invernal. En todo caso, a edificación principal podería dar resposta a un uso máis esixente.

Obra: Centro de interpretación das fortalezas transfronterizas Baixo Miño
Autores: rodríguez + pintos arquitectos (Jaime Rodríguez Abilleira+Santiago Pintos Pena)
Promotor: Xunta de Galicia. Subdirección Xeral de Conservación e Restauración de Bens Culturais
Responsable de Seguridade e Saúde; Director de Execución: Miguel Barriga García. Corresponsable en segunda fase: Antonio Carballo
Estructuras: Reboreda Ingeniería, Cristina Crespo Galego
Informe arqueolóxico: Antiga (Ana Filgueiras Rei)
Empresa constructora (remate): Desarrolla
Fotógrafo: Héctor Santos-Díez | BISimages
+ rodriguezmaspintos.com

Premios.

· Premio Gran de Area aportación a la arquitectura 2016

Publicaciones.

· La opinión: Premio Gran de Area 2016

· Faro de Vigo: Premio Gran de Area 2016

Arquivado en: arquitectura, equipamento cultural, equipamiento dotacional, obras

Tags: , , , , , , , , , , , , , ,