Casa As Mil e Una | Joaquín Juberías – Paula Aranda

Exercicio sobre unha persoa e as súas máscaras.

Deixarse seducir polos intereses –tanto públicos como inconfesables- do cliente, descóbreche máis sobre a súa vivenda que calquera achegamento programático xa establecido. Non se di nada novo, na facultade xa nos aleccionaban sobre iso: quen non tivo un curso de proxectos en torno ao hobby, profesión ou característica física dominante do cliente– Así, atopabámonos con coleccionistas de fósiles, astronautas, adestradores de pokemons ou seres humanos de 2.16 metros de altura.

Con todo, a nosa realidade –interna e externa– non se conxuga cun só hobby, profesión ou fisicidade concreta, senón que resulta ser un ovillo de sensacións, afeccións, caprichos e rituais que buscan o súa espacialidade e que poden ser tan efémeros como o que se quita ou pon unha máscara. Para o seu desenvolvemento, ás veces necesítase de dispositivos, outras de metros cadrados acoutados e outras, simplemente, dunha atmosfera –intanxible– concreta. Na “Casa As Mil e Unha”, os trazos proxectuais son dirixidos por un cliente polifacético de educada vista e fino padal. A arquitectura moverase entre a súa eu cociñeiro e o seu eu coleccionista de arte, influíndo tamén as súas outros euos do durmir, do cinema en versión orixinal, e da investigación do mundo que habita e do que é habitado. As disputas, observacións, pactos, amizades e conversacións entre os diferentes euos do cliente son as que xeran este proxecto.

Casa Las Mil y Una Joaquín Juberías - Paula Aranda o5

O cociñeiro. Dúas calidades antóllanselle imprescindibles: os cheiros e as cores. Erotizar ao resto de máscaras desde a vista e o olfacto son as súas principais intencións. Non é casual que o seu espazo sitúese entre dúas habitacións. Odia cociñar para unha parede, di sentirse anulado ante a falta de perspectiva, así que cociña con vistas a un balcón, a un par de mesas e a unha barra de bar. E é que, para o seu cociñar, é tan importante o espazo íntimo do seu office, como o espazo relacional onde dialogar cos outros sobre o resultado e influencias dos seus procesos culinarios. O dormilón insístelle no uso de especias relaxantes que acentúen os seus longos descansos; pola contra, o estudioso, busca calquera remedio lisérgico que lle active e prolónguelle as súas interminables lecturas. Máis místicas sen dúbida son as conversacións que traen o cinéfilo e o artista, tentando poñer sabor a escenas goyescas e a películas de branco e negro.

O dormilón. Non é casual que o seu espazo atópese entre o cociñeiro e o estudioso. Ao cociñeiro débelle a orixe, pois a súa memoria olfativa faille espertar dos seus constantes pesadelos co aroma dun bo café colombiano. Esa porta corredera sobre a que se coa o espertar, está forrada cun espello. O dormilón confesábanos que

“o dormitorio é un espazo onírico e sexual”,

que sería inhabitable sen grandes espellos móbiles que lle fixesen reflexionar e desprazar o espazo sen a necesidade do soño. A palabra ilusión aparece sempre no seu discurso.  Moitas noites o estudioso, exhausto de lectura, lévalle un libro que terminou e que lle obriga a ler. Tómbase sobre un colchón de pelo de camelo e un nórdico de plumón de oca onde, inquieto, pensa que cando peche o libro se desordenarán todas as letras. Díxollo Borges.

O estudioso. Sempre está angustiado porque o seu saber se parece ocupar lugar. Inxentes, case groseiras, cantidades de libros dispóñense en librerías, andeis, mesas, cadeiras, inodoros e almacéns. Como calquera persoa relixiosa, o seu acto de rezo pode realizarse desde calquera lugar, con todo, sempre existe un espazo sacro. Di que é imposible describir a arquitectura deste habitáculo, pois o espazo transfórmase como o fai nunha novela de Boris Vian cando soa a música. Non lembra o nome da novela. Só lle pide á estancia dúas calidades: silencio e illamento. O silencio dun nicho –acolchado e envolto de libros– destinado á debullar o significado dunha palabra tras outra. E o illamento, cuxa maior peculiaridade reside no pacto que tivo que chegar co cociñeiro e o cinéfilo para que o seu espazo sacro puidese ser profanado e así evitar os comportamento sociópatas que o estudioso estaba a mostrar. Devandito pacto, materializouse co desprazamento dunhas portas correderas que permiten o deseño doutras ambientes grazas, entre outras cousas, á chegada de cheiros do que prepara un ceviche ou do sosegado son Bristol de Massive Attack que alguén acaba de reproducir.

O patólogo. Non sabemos se existe en si ou é unha vertente oculta do estudioso, o cal non só atende á orde lóxica das letras, senón tamén ao das células. A súa participación na vida social é nula. Aínda así, todos saben onde atoparlle, fixo do envés da cortina cerámica o seu hábitat natural. Desde esa posición controla a incisión da luz natural na súa atmosfera, sendo a artificial, a do microscopio, a protagonista de tal ambiente médico. Vividor dun tempo e espazo moito máis dilatado que o resto de habitantes, o patólogo vixía a vivenda desde o seu posto de mando, e cando a súa mente fállalle, cando é distraído polas voces dunha conversación no sofá ou polo son dun vinilo, só ten que correr esa cortina que deixa ao descuberto o seu rostro enfadado pero de extrema concentración, para que o resto, a propósito do significado aquilo, deteña calquera intromision espacial.s do significado do que iso significa, deteña calquera intromisiy o cinón espacial que estea a realizar.

O cinéfilo. Mostra fetichismo polos obxectos que lle permiten ter o control sobre as películas que ve, sobre o son que lle chega ou sobre a repetición das escenas. Os fins de semana organiza, ao redor do seu mando de poder a distancia, ciclos de cinema nun bucle infinidade. Nese momento, prodúcese a disputa: conflitos por ocupar o mellor posto do sofá; por converterse en voyeurs e dominar a perspectiva ata o dormitorio de invitados; ou para simplemente, mirar de esguello e rexoubar ao estudioso tras ese andel que non oculta.

O cinéfilo é caprichoso, e como bo amante do cinema sabe usar o diálogo para convencer. Ao pouco tempo, co argumento –ou guión– de que non hai mellor maneira de cociñar que vendo unha boa película, seduciu ao cociñeiro para dispoñer dunha televisión no seu espazo. Desde entón, todos reúnense unha vez ao mes todos para gozar dunha comida vinculada cunha obra mestra do cinema. A última foi hai dúas semanas, mentres vían Amores cans, o cociñeiro presentou aos seus comensais un impresionante repertorio de comida mexicana.

O coleccionista de arte. Distínguese porque sempre mira de fronte. Ten unha relación co paramento vertical difícil de entender polos habitantes do plano XY. O coleccionista é, ademais, un trileiro da palabra: o único personaxe que conta co beneplácito dos demais para merodear por todos os espazos da vivenda. Un a un foi convencéndolles da importancia da arte nas súas vidas. Sempre lembra que o máis terco foi o estudioso alegando non necesitar máis nada que os seus libros, ao que o coleccionista tívolle que espetar:

“Pero non era Dostoievski quen dicía que a beleza salvará o mundo? non crees que ter na túa estancia o mellor dos meus cadros pode achegarche a el?”

A partir dese momento o estudioso le fronte a un cadro de Derain.

Rememorando conversacións pasadas, intuíndo as vindeiras e mostrando imaxes case espectrales, é o modo no que esta vivenda logra a súa máxima compresión. A materialización das máscaras que o seu dono foi acumulando ao longo do tempo, e que traen ao proceso dous vellos amigos como John Hejduk e Saul Steinberg, conforman a narrativa do proxecto. E o que agrada e aparva dela, é a imposibilidade de mostrar un discurso único en tal universo múltiple no que vive e sente todo o seu ser. O habitante, no seu habitar espacial, establece unha relación fetichista cos seus obxectos e espacialidades que orixina tantas casas como lle sexan necesarias. A casa das “Mil e unha” casas.

Obra: Casa a Mil e unha.
Arquitectos: Joaquín Juberías – Paula Aranda
Texto: Víctor Manuel Cano – Joaquín Juberías
Colaboradores: Víctor Manuel Cano
Empresa constructora: Selecta HOME
Fotografía: Germán Cabo
Emprazamento: Alicante, España
Cortina cerámica: Joaquín Juberías
Superficie interior: 115,00 m2
Presuposto (P.E.M.): 120.000 €

Arquivado en: arquitectura, obras, reforma interior, rehabilitación, vivienda colectiva

Tags: , , , , , , , ,