Aparcamento Materno e Oncolóxico | Díaz+Díaz – Rafael Ángel Otero Mosquera

Aparcamiento Materno y Oncológico Díaz+Díaz - Rafael Ángel Otero Mosquera o4

Este edificio é o resultado de gañar un concurso público convocado por EMVSA no ano 2013.

As premisas do concurso:

1. Crear un edificio con presenza. Nun principio o concurso expuña as opcións de poder facer un edificio enterrado ou oculto no noiro. A nosa opción foi crear un edificio visible, orgulloso de se mesmo e que contribuíse a mellorar as condicións urbanísticas da súa contorna.

2. Un edificio exento e reversible, que se relacione coa canteira existente. Cunha estrutura prefabricada, que tendo en conta que se trata dunha concesión administrativa (75 anos) permita nun futuro reutilizar a parcela dunha forma sinxela deixando a canteira á vista.

3. Expor o núcleo de comunicacións verticais exento ao edificio aparcadoiro para poder ser utilizado polos usuarios e por todos os peóns as 24 horas do día, resolvendo un problema de accesibilidade actual na zona.

4. Crear unha praza pública na cuberta con excelentes vistas á Ría do Burgo para dotar á zona de espazos públicos que na actualidade non gozaban deles.

5. Conectar o aparcadoiro co hospital que está alén da autovía de acceso á cidade. Salvando así unha barreira que historicamente dificultaba a conexión do Hospital de Maternidade con esta zona da cidade, e que xeraba un problema para a xente con mobilidade reducida e familias con carros de bebés.

6. Crear un edificio eficiente, para iso exponse un edificio exento con todas as súas fachadas ventiladas evitando así as extraccións forzadas de fumes e resolvendo do mesmo xeito a iluminación natural.

7. Desenvolver un sistema construtivo de moi baixo custo pensando na viabilidade do investimento, para iso proxectouse un edificio modular de formigón prefabricado con crujías de 7.50 m e unhas fachadas de tubos de aluminio lacado e galvanizado.

8. Un edificio de baixo custo de mantemento, para iso empréganse materiais como o aluminio lacado con xunta de neopreno para evitar pares galvánicos e varandas de tramex galvanizado debido ao ambiente salino e unha fachada mediante paneis de formigón prefabricado.

Formando parte dunha periferia urbana sometida a fortes tensións e en proceso de degradación, pero tamén situada nun lugar privilexiado fronte á Ría do Burgo, a parcela destinada á implantación dun edificio para emendar o grave déficit de prazas de aparcadoiro de dous hospitais públicos supuxo, ao mesmo tempo, un reto e unha oportunidade.

O reto de obter un edificio radicalmente funcional que se adaptase aos fortes desniveis que a topografía impoñía, e a oportunidade de poñer en valor o singular emprazamento cunha proposta arquitectónica que, polas súas características, puidese constituírse en peza fundamental para a rexeneración urbanística e ambiental da contorna das Xubias.

En efecto, a parcela era un espazo residual, un gran noiro de roca e vexetación xerado polo viario que comunica dúas zonas a diferente cota, cun desnivel total de ata 15.00 m. O viario rodea a parcela desde o extremo sueste, que é o seu punto máis baixo, bordeándoa polo leste, norte e oeste, ata chegar ao seu punto máis alto no extremo suoreste.

Na zona superior está situado o Centro Oncolóxico, e na inferior o Hospital Materno Infantil, alén da Avenida da Pasaxe (AC-12), unha das principais arterias de tráfico de acceso á Coruña.

O aspecto fundamental da proposta consistiu en ocupar o espazo do noiro en toda a súa altura, que é substituído polo novo edificio, de tal maneira que a planta superior, que é tamén a cuberta, queda a cota do tramo superior do viario, e a súa planta inferior queda a cota do tramo inferior. Nestas condicións, o edificio abre a súa fachada orientada a leste ás magníficas vistas da Ría do Burgo. Que toda a escavación necesaria fose en roca facilitou a execución e permitiu deixar o corte vertical e visto. De feito, o edificio non toca a roca, creándose un espazo baleiro que contribúe decisivamente ao saneamento e á ventilación natural do aparcadoiro.

O contacto do viario ascendente permitiu a integración natural co mesmo, e expor accesos rodados diferenciados de entrada e saída desde o leste (zona inferior, plantas 0 e 2) e o oeste (zona superior, planta 5). Ao mesmo tempo, reaxustáronse as conexións coa rede viaria circundante, racionalizándoa para mellorar a seguridade e comodidade no tráfico, dispoñendo carrís de deceleración e espera.

Tamén se actuou no espazo exterior para adecuar a contorna á existencia do novo aparcadoiro, proporcionando percorridos peonís seguros e atractivos ata os dous centros sanitarios, permitindo unha cómoda comunicación entre os mesmos. A formulación foi integrar o núcleo sur de escaleira e ascensor, que é tamén un miradoiro, como espazo público que completa e dota de condicións de accesibilidade e seguridade aos percorridos de tránsito peonil da zona. O novo edificio non só resolve as necesidades de aparcadoiro, senón que mellora substancialmente a mobilidade urbana, convertido nunha peza de sutura entre dous ámbitos cuxa comunicación era, ata entón, problemática.

O acceso peonil desde o Centro Oncolóxico realízase a través dunha nova praza pública que se crea entre este e o aparcadoiro, que comunica coa planta superior, con paso directo á escaleira e ascensor do núcleo sur. O acceso peonil ao Hospital Materno Infantil realízase agora desde a planta 2 do mesmo núcleo, a través dunha pasarela que, salvando o viario de acceso, conéctase co paso elevado sobre a Avenida da Pasaxe.

Esta medida, tan necesaria debido á topografía da contorna, con fortes pendentes, resulta fundamental para elevar substancialmente a seguridade e comodidade no tráfico peonil. Non esquezamos que os usuarios dos dous centros sanitarios son pacientes oncolóxicos, nenos e nais, é dicir, unha poboación sanitaria para a que o uso de cadeiras de rodas, carriños e impedimentos varios é máis abundante que noutros casos.

O edificio consta de cinco plantas (0, 1, 2, 3, 4), todas elas de forma rectangular e co mesmo esquema distributivo. A superior é a cuberta (4), tamén destinada a aparcadoiro. Nestas condicións, o lado oeste do edificio queda en situación de soto, contra a zona de escavación vertical en roca, sen chegar a tocala, pero o lado este é unha fachada aberta en toda a súa altura á paisaxe da Ría. Así, o edificio goza de excelentes vistas e dunha completa ventilación natural cruzada, que fai innecesaria a ventilación mecánica.

As plantas divídense, polo eixo lonxitudinal do edificio, en dous niveis cunha diferenza de cota de 1.60 m, creándose así un sistema de medias plantas graduadas, con 3.20 m de altura entre elas. Nese eixo lonxitudinal, salvando a diferenza de cota entre as medias plantas, sitúanse as ramplas para vehículos na zona de aparcadoiro e as escaleiras peonís nos núcleos de comunicación vertical.

O edificio consta dun gran corpo central que alberga o aparcadoiro propiamente devandito, situándose nos seus extremos opostos os núcleos de comunicación vertical para peóns. Entre ambos os núcleos e o aparcadoiro, patios abertos en toda a altura completan a ventilación natural e ordenan espacialmente o conxunto.

A comunicación entre núcleos verticais e aparcadoiro realízase a través de pasarelas que atravesan os patios abertos e que son, á súa vez, miradoiros sobre a Ría.

O aparcadoiro deséñase de acordo a un esquema canónico de rúa central e prazas en batería a ambos os dous lados, con óptima cociente m2/praza. Todas as prazas son de 5.00 2.50 m, contando as PMR e familiares cos sobreanchos normativos. Cóntase cun total de 266 prazas, das cales 38 son PMR e 20 familiares.

A circulación de vehículos queda racionalizada ao ser idéntica en todas as plantas, permitindo en todo momento a perfecta orientación dos usuarios e a localización das saídas. O tránsito peonil pola zona de aparcadoiro está completamente sinalizado e reconocible, igual en todas as plantas e conectado con claridade aos núcleos de escaleiras. No núcleo sur, ao ser o máis próximo a ambos os centros sanitarios, sitúanse o ascensor e os aseos, así como os cuartos de servizos e instalacións. Tamén contiguas a este núcleo agrúpanse as prazas de aparcadoiro PMR e familiares en todas as plantas. NA planta superior, co aparcadoiro ao aire libre, a circulación peonil queda protexida por unha visera ao longo de todo o seu percorrido. O edificio, na súa totalidade, ten unha superficie útil de 9890 m2 e unha superficie construída de 10675 m2.

A fachada expresa a volumetría e a funcionalidade do edificio, e busca a integración visual no noiro que lle serve de emprazamento. Ás dúas plantas inferiores de aparcadoiro, que absorben a inclinación do viario, dáselles un tratamento de zócalo, cun cerramento a base de paneis prefabricados de formigón, cun acabado superficial ranurado. Para o resto da fachada dispóñense celosías lixeiras, que permiten ver de dentro a fóra para gozar da paisaxe e tamizan as vistas desde o exterior cara ao interior, ocultando os vehículos, e mantendo as condicións de ventilación natural-

A celosía principal componse de perfís tubulares de sección rectangular, de aluminio lacado en diferentes cores, montados en sentido vertical de forxado a forxado. Para a celosía e varandas en zonas de pasarelas, ramplas, escaleiras e terrazas, disponse dun tramex de aceiro galvanizado. En ambos os casos proporciónase á fachada a adecuada protección para ambiente mariño.

Este edificio é a consecuencia da adxudicación dun concurso público convocado cun baixo orzamento, e a súa construción desenvolveuse durante unha etapa de crise. Partindo da modesta dotación orzamentaria, tentouse facer da necesidade, virtude, de maneira que a economía da obra non fose un obstáculo, senón un estímulo, para lograr unha calidade arquitectónica que se apoia na racionalidade, na funcionalidade sen concesións, na coidadosa elección de materiais, na harmonía volumétrica e na vontade de rexeneración ambiental.

Obra: Aparcamento Materno e Oncolóxico.
Emprazamento: A Coruña, Galicia, España
Autores: Díaz y Díaz Arquitectos [Lucas Díaz Sierra, Gustavo Díaz García] con Rafael Ángel Otero Mosquera
Data: 2015
Tipoloxía: Equipamento.
Cliente: EMVSA. Empresa municipal de vivenda, servizos e actividades, S.A
Área: 10000 m²
Fotografías: Héctor Santos-Díez | BISimages
+ diazydiazarquitectos.com

Arquivado en: arquitectura, equipamiento dotacional, equipamiento sanitario, espacio publico, obras

Tags: , , , , , , , , , , , , , , ,